Razowiec lipnicki, lipnicka lipina, mięso ze słoja z okolic Proszowic, podpłomyk lelowicki i karp osiecki – to kolejni małopolscy kandydaci do wpisu na Listę Produktów Tradycyjnych. W środę Rada ds. Produktów Tradycyjnych, której przewodzi wicemarszałek Wojciech Kozak, pozytywnie zaopiniowała ich wnioski.
Dokumenty zostaną teraz przekazane do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który dokona ich ponownej weryfikacji oraz zadecyduje o wpisie na Listę Produktów Tradycyjnych.
Razowiec lipnicki to chleb z ekologicznej mąki razowej z pełnego przemiału, na tradycyjnym zakwasie chlebowym, co nadaje mu niepowtarzalny wygląd i smak. Jest nierozerwalnie związany z tradycjami rodzinnymi państwa Wnęków, zamieszkującymi Lipnicę Górną (gm. Lipnica Murowana), u których wypiek pieczywa we własnym gospodarstwie sięga czasów przedwojennych. Receptura i przepis na razowiec lipnicki pochodzi z domu rodzinnego Andrzeja Wnęka. Od 2000 r. chleb ten jest sprzedawany głównie w sklepach z żywnością ekologiczną na terenie Krakowa i Śląska. Jest to chleb niezwykle trwały, który przechowywany w odpowiednich warunkach może zachować świeżość nawet do miesiąca czasu.
Lipnicka lipina
Była spożywana od dawna w rejonie Lipnicy Murowanej jako codzienny napój, który może zastąpić herbatę. Lipina jest parzona z suszonych kwiatów lipowych. Kwiaty te pozyskuje się od końca czerwca do połowy lipca (nie później niż do 15 lipca). Muszą one być w pełni rozwinięte, lecz nie mogą posiadać oznak zawiązania owocu. Powinny być zbierane podczas słonecznej pogody, nie po deszczach, w porze popołudniowej, z drzew rosnących z dala od uczęszczanych dróg. Przed suszeniem należy obrać kwiaty z gałązek lipowych i usunąć liście znajdujące się przy kwiatach. Lipinę należy suszyć w ciepłym i zacienionym miejscu przez okres 4 – 5 dni.
Lipnicka lipina posiada szereg właściwości zdrowotnych. Stosowana jest głównie jako środek, który ma pomóc przy przeziębieniu, grypie, anginie, zapaleniu gardła i krtani. Z dodatkiem naturalnego miodu to znakomity środek rozgrzewający i napotny. Może również służyć do przygotowania inhalacji, które pomagają przy kaszlu, zapaleniu oskrzeli i infekcjach dróg oddechowych. Wywar stosowany jest również jako środek do okładów i płukania w różnego rodzaju stanach zapalnych.
O promocję tego produktu, który mieszkańcy uważają za „swój”, dbają koła gospodyń wiejskich, zespół ludowy „Górzanie” z Lipnicy Górnej oraz Gminny Dom Kultury w Lipnicy Murowanej.
Liczne wyróżnienia potwierdzają wyjątkowość produktu: pierwsze miejsca na 5. i 8. Małopolskim Festiwalu Smaku w roku 2009 i 2012, pierwsze miejsce na tarnowskim półfinale 9. Małopolskiego Festiwalu Smaku w roku 2013, jak również nagroda Rękodzieła Ekologicznego EKO SMAK 2012.
Skład Rady ds. Produktów Tradycyjnych:
1 Wojciech Kozak, Wicemarszałek Województwa Małopolskiego – Przewodniczący
2 Jan Grabski , Dyrektor Departamentu Rolnictwa i Geodezji UMWM – Z-ca Przewodniczącego
3 Elżbieta Kantor, Dyrektor Departamentu Turystyki, Sportu i Promocji UMWM, Członek Rady
4 Kazimierz Czekaj, Prezes Zarządu Jurajskiej Izby Gospodarczej, Przedstawiciel Rady Krajowej Polskiej Izby Produktów Regionalnych i Lokalnych, Członek Rady
5 Jarosław Szlachetka, Przedstawiciel Komisji Rolnictwa i Modernizacji Terenów Wiejskich Sejmiku Województwa Małopolskiego, Członek Rady
6 Bronisław Dutka, Dyrektor Małopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Karniowicach, Członek Rady
7 Prof. dr hab. Ewa Cieślik, Kierownik Małopolskiego Centrum Monitoringu i Atestacji Żywności, Wydział Technologii Żywności, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie, Członek Rady
8 Krystyna Reinfuss-Janusz, Przedstawiciel Muzeum Etnograficznego w Krakowie, Członek Rady
9 Ewa Obara, Przedstawiciel Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A, Członek Rady
10 Karol Zachwieja, Wiceprezes Zarządu Małopolskiej Izby Rolniczej, Członek Rady
11 Jan Hamerski, Wiceprezes Zarządu Głównego Związku Podhalan , Członek Rady
12 Antoni Madej, Prezes Zarządu Stowarzyszenia Małopolska Izba Produktów Regionalnych, Tradycyjnych i Ekologicznych, Członek Rady
13 Kazimierz Furczoń, Prezes Tatrzańsko – Beskidzkiej Spółdzielni „Gazdowie” w Leśnicy, Członek Rady
14 Piotr Szymański, Dyrektor Departamentu Funduszy Europejskich UMWM, Członek Rady
15 Joanna Jakubowska-Łazęcka, Wiceprezes Stowarzyszenia Małopolska Izba Produktów Regionalnych, Tradycyjnych i Ekologicznych, Członek Rady
16 Małgorzata Kozień, Małopolski Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie, Członek Rady
17 Teresa Korbut, Naczelnik Wydziału Kontroli Artykułów Żywnościowych Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Krakowie, Członek Rady
