{"id":208258,"date":"2024-07-29T19:05:03","date_gmt":"2024-07-29T17:05:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258"},"modified":"2024-07-29T19:05:03","modified_gmt":"2024-07-29T17:05:03","slug":"czym-byla-akcja-wisnicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258","title":{"rendered":"Czym by\u0142a Akcja Wi\u015bnicz?"},"content":{"rendered":"

W nocy z 26 na 27 lipca pododdzia\u0142 I batalionu 12 Pu\u0142ku Piechoty Armii Krajowej dowodzony przez J\u00f3zefa Wieciecha uwolni\u0142 128 wi\u0119\u017ani\u00f3w przetrzymywanych w wi\u015bnickim, w\u00f3wczas niemieckim wi\u0119zieniu. Jak dosz\u0142o do tego wydarzenia? Zapraszamy do lektury.<\/strong><\/p>\n

Po zaj\u0119ciu Nowego Wi\u015bnicza przez wojska niemieckie w dniu 7 wrze\u015bnia 1939 r., dotychczasowy zak\u0142ad karny w Wi\u015bniczu zosta\u0142 przekszta\u0142cony w ob\u00f3z dla polskich je\u0144c\u00f3w wojennych, w kt\u00f3rym gromadzono wzi\u0119tych do niewoli \u017co\u0142nierzy Armii \u201eKrak\u00f3w\u201d. Nast\u0119pnie \u017co\u0142nierzy sukcesywnie kierowano transportami do oboz\u00f3w zorganizowanych w g\u0142\u0119bi III Rzeszy. Ostatni taki transport je\u0144c\u00f3w wojennych odszed\u0142 z Nowego Wi\u015bnicza w dniu 15 grudnia 1939 r. Tymczasem zgodnie z polityk\u0105 w\u0142adz okupacyjnych, w okolicach Krakowa wyb\u00f3r miejsca na przysz\u0142y ob\u00f3z pracy pad\u0142
\nna Nowy Wi\u015bnicz. By\u0142 to zreszt\u0105 wyb\u00f3r nie przypadkowy. W przysz\u0142o\u015bci zamierzano przekszta\u0142ci\u0107 ten ob\u00f3z w pierwszy na ziemiach polskich ob\u00f3z koncentracyjny.<\/p>\n

Opr\u00f3\u017cnione budynki dotychczasowego obozu jenieckiego przej\u0119\u0142y niemieckie w\u0142adze policyjne, organizuj\u0105c w nich pierwszy na ziemiach po\u0142udniowej Polski ob\u00f3z pracy tzw. Arbeitslager.
\n\u201eW dniach 9 i 10 listopada 1939 roku nadesz\u0142y przeczuwane masowe aresztowania w zwi\u0105zku ze \u015bwi\u0119tem pa\u0144stwowym 11 Listopada\u201d. Zdanie to napisa\u0142 w swoich wspomnieniach adwokat dr Oskar Stuhr. Dokument ten, uzupe\u0142niony o cyfry,\u00a0 wykazy nazwisk, w\u0142asne przemy\u015blenia jest wr\u0119cz wstrz\u0105saj\u0105cy.<\/p>\n

Masowe aresztowania mia\u0142y charakter profilaktyczny. W\u0142adze wyznaczy\u0142y je na dzie\u0144 poprzedzaj\u0105cy 21 rocznic\u0119 odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, aby storpedowa\u0107 ewentualne przygotowania do wyst\u0105pie\u0144 patriotycznych, w ich mniemaniu antyniemieckich. W r\u0119ce policji dostali si\u0119 nauczyciele szk\u00f3\u0142 \u015brednich, ksi\u0119\u017ca, prawnicy, arty\u015bci, urz\u0119dnicy. Ofiary wyci\u0105gano ze szk\u00f3\u0142, dom\u00f3w, urz\u0119d\u00f3w, brano z ulicy i natychmiast odwo\u017cono do wi\u0119zienia. Nikt nie przeczuwa\u0142, jak smutna i tragiczna czeka ich przysz\u0142o\u015b\u0107. Jak pisa\u0142 Oskar Stuhr, \u201ebyli\u015bmy przekonani, \u017ce zatrzymano nas na kr\u00f3tko, jako zak\u0142adnik\u00f3w i w najbli\u017cszym czasie zostaniemy zwolnieni\u201d.<\/p>\n

Gdy wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce wolno\u015b\u0107 powinna nadej\u015b\u0107 lada dzie\u0144, tu\u017c przed Bo\u017cym Narodzeniem, o godzinie 6 rano na dziedzi\u0144cu Aresztu przy Montelupich, rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 formowanie transportu, kt\u00f3ry zaraz wyruszy\u0142 z Dworca G\u0142\u00f3wnego w kierunku Bochni. Wspomina\u0142 dalej: \u201eDo Bochni przyjechali\u015bmy oko\u0142o trzeciej po po\u0142udniu. Na stacji oczekiwa\u0142 nas kordon policjant\u00f3w niemieckich, pieszych i konnych, w \u0142\u0105cznej liczbie 50. Otoczono nas ze wszystkich stron i szybkim krokiem zacz\u0119to nas p\u0119dzi\u0107 szos\u0105 prowadz\u0105c\u0105 do Nowego Wi\u015bnicza, odleg\u0142ego o jakie\u015b osiem \u2013 dziewi\u0119\u0107 kilometr\u00f3w od Bochni. Obarczeni pakunkami musieli\u015bmy szybko z dworca kolejowego w Bochni maszerowa\u0107, bez przerwy, prawie biegiem, ci\u0105gle poganiani przez policjant\u00f3w wykrzyknikami: los! los!\u00a0Zegar wi\u0119zienny wskazywa\u0142 w\u0142a\u015bnie godz. 5.45, kiedy stali\u015bmy na podw\u00f3rzu wi\u0119ziennym ustawieni w dwuszereg i sk\u0142adano raport z naszego przybycia komendantowi tego obozu, standartenf\u00fchrerowi Hermanowi Dolppowi, kt\u00f3ry zaraz na wst\u0119pie okaza\u0142 swe zdolno\u015bci, uderzaj\u0105c jednego z naszych koleg\u00f3w tak silnie harapem w twarz, \u017ce ten si\u0119 zakrwawi\u0142\u201d By\u0142o to pierwszych stu, kt\u00f3rzy mieli tworzy\u0107 zal\u0105\u017cek obozu koncentracyjnego na ziemi polskiej pod niewinn\u0105 nazw\u0105 Arbeitslager w Nowym Wi\u015bniczu.<\/p>\n

Pierwsza obozow\u0105 noc wi\u0119\u017aniowie znie\u015bli do\u015b\u0107 dobrze. Mieli za sob\u0105 do\u015bwiadczenia z Monte. Wi\u0119\u017aniowie \u017cyli w warunkach ur\u0105gaj\u0105cych elementarnym potrzebom ludzkiej egzystencji. Do zjawisk codziennych dochodzi\u0142o bicie uwi\u0119zionych, ur\u0105ganie im i deptanie ich godno\u015bci. Prac\u0119 rozpoczynali o \u015bwicie, a trwa\u0142a do zmroku. Po\u017cywienie otrzymywali trzy razy dziennie: rano kaw\u0119 z palonego zbo\u017ca z kromka chleba, w po\u0142udnie zup\u0119 ziemniaczan\u0105 lub buraczan\u0105, wieczorem tylko kaw\u0119 lub przegotowana wod\u0119.<\/p>\n

Apele, rozpoczynaj\u0105ce i ko\u0144cz\u0105ce dzie\u0144, oznacza\u0142y wielogodzinne nieraz stanie na mrozie i s\u0142ocie, zale\u017cnie od humoru komendanta Dolppa. Czy pozna\u0142by kto\u015b w\u015br\u00f3d wi\u0119\u017ani\u00f3w danych szanowanych profesor\u00f3w, pe\u0142nych godno\u015bci s\u0119dzi\u00f3w, adwokat\u00f3w, gdy teraz ku uciesze Niemc\u00f3w, um\u0119czeni i sponiewierani, w wygniecionych i brudnych drelichach, maszerowali w k\u00f3\u0142ko i \u015bpiewali np. \u201eMia\u0142a baba koguta\u201d\u2026?<\/p>\n

W dniu 5 lutego przyby\u0142 z Montelupich do Wi\u015bnicza drugi transport, nast\u0119pny 15 marca, potem jeszcze dwa lub trzy, nieco mniejsze. 7 kwietnia zmar\u0142 pierwszy wi\u0119zie\u0144, Kazimierz Widarski, porucznik WP, skatowany przez stra\u017cnik\u00f3w.\u00a0 Wi\u0119\u017aniowie bronili si\u0119 przed g\u0142odem, zw\u0105tpieniem i poni\u017ceniem, a\u017c kt\u00f3rego\u015b dnia zbieg\u0142o dw\u00f3ch wi\u0119\u017ani\u00f3w. Na czele obozu sta\u0142 w\u00f3wczas nowy komendant \u2013 Wilhelm Asmus. Jego reakcja na ucieczk\u0119 by\u0142a natychmiastowa: og\u0142osi\u0142, \u017ce dopuszczono si\u0119 jednego z najwi\u0119kszych przewinie\u0144 i ka\u017cda nast\u0119pna ucieczka karana b\u0119dzie \u015bmierci\u0105 10 ludzi. W okoliczno\u015bciach zwi\u0105zanych z ucieczk\u0105 dw\u00f3ch wi\u0119\u017ani\u00f3w na pocz\u0105tku kwietnia 1940 i zapowiedzi komendanta Wilhelma Asmusa , i\u017c nast\u0119pna ucieczka sko\u0144czy si\u0119 zbiorow\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 i egzekucj\u0105 10 wyznaczonych wi\u0119\u017ani\u00f3w, wst\u0105pi\u0142a w \u015bwiadomo\u015b\u0107 uwi\u0119zionych smutna i okrutna prawda. Oskar Stuhr pisa\u0142: Przyj\u0119li\u015bmy to o\u015bwiadczenie (ostrze\u017cenie) do wiadomo\u015bci w tym g\u0142\u0119bokim prze\u015bwiadczeniu, \u017ce \u017caden z nas, zw\u0142aszcza z tych, kt\u00f3rzy pierwsi dostali si\u0119 do wi\u0119zienia w Nowym Wi\u015bniczu, nie zrobi tego. Zdawali\u015bmy sobie spraw\u0119, \u017ce ucieczka b\u0119dzie po prostu morderstwem na pozosta\u0142ych kolegach i pogr\u0105\u017cymy w g\u0142\u0119bokim smutku i tak ju\u017c ci\u0119\u017cko dotkni\u0119te rodziny. Wszyscy my, starsi 6 byli\u015bmy swoich pewni i liczyli\u015bmy stanowczo na nasze rych\u0142e zwolnienie, poniewa\u017c wszyscy byli\u015bmy jakoby \u201ebez grzechu\u201d.<\/em><\/p>\n

W takiej rzeczywisto\u015bci dosz\u0142o jednak do kolejnej tragedii. W dniu 27 maja, po uciecze jednego z wi\u0119\u017ani\u00f3w, komendant obozu podj\u0105\u0142 decyzje o rozstrzelaniu 10 wi\u0119\u017ani\u00f3w. 4 czerwca Wilhelm Asmus spe\u0142ni\u0142 gro\u017ab\u0119 i wyznaczy\u0142 dziesi\u0119ciu, kt\u00f3rych miano rozstrzela\u0107. Byli to:
\n– ksi\u0105dz Ferdynand Machay – polski duchowny katolicki.
\n– S\u0119dzia W\u0142adys\u0142aw Bobilewicz – dr prawa, \u017co\u0142nierzem Legion\u00f3w.
\n– Prokurator Andrzej \u0141ada-Bie\u0144kowski
\n– Ryszard Pistula – uczestnik III Powstania na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku.
\n– Jerzy Liban – porucznik Wojska Polskiego
\n– Jan Pistula – bra\u0142 czynny udzia\u0142 w powstaniach na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku.
\n– J\u00f3zef Kania – bra\u0142 czynny udzia\u0142 w powstaniach na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n

\u015amier\u0107 ponie\u015bli r\u00f3wnie\u017c: dziennikarz z dawnej Czechos\u0142owacji Ji\u0159i Kr\u00e4nzler oraz \u017bydzi Bernard Wachs i kupiec Izaak Unger. Wczesnym rankiem 5 czerwca 1940 roku mi\u0119dzy godzin\u0105 4 a 5 rano w w\u0105wozie pomi\u0119dzy niemieckim obozem pracy w Nowym Wi\u015bniczu a cmentarzem wojennym, Niemcy rozstrzelali 10 wybranych wi\u0119\u017ani\u00f3w. Nie og\u0142oszono \u017cadnego wyroku i egzekucja odby\u0142a si\u0119 potajemnie. O egzekucji dowiedziano si\u0119 przypadkiem z przechwa\u0142ek pijanych selbstschutz\u00f3w. Morderstwo wstrz\u0105sn\u0119\u0142o obozem, skaza\u0144c\u00f3w wyprowadzono skutych pi\u0105tkami i dokonano masowego mordu.<\/p>\n

Przeprowadzona w roku 1946 ekshumacja zw\u0142ok pomordowanych wykaza\u0142a, i\u017c przed \u015bmierci\u0105 ich r\u0119ce Niemcy skr\u0119powali drutem kolczastym. Wszyscy zabici zostali pochowani we wsp\u00f3lnym grobie na miejscu rozstrzelania. Latem 1940 roku zacz\u0105\u0142 funkcjonowa\u0107 KL Auschwitz, wi\u0119c ob\u00f3z w Wi\u015bniczu nie by\u0142 ju\u017c potrzebny, jego po\u0142o\u017cenie i ograniczenia terenowo komunikacyjne r\u00f3wnie\u017c
\nutrudnia\u0142y dalszy rozw\u00f3j. W dniu 20 czerwca 1940 roku o godzinie 10, przez otwart\u0105 bram\u0119 wi\u0119zienia wysz\u0142a grupa 267 ludzi i skierowa\u0142a si\u0119 do stacji kolejowej w Bochni. Naoczny \u015bwiadek tego dnia, jezuita, p\u00f3\u017aniejszy kardyna\u0142 Adam Koz\u0142owiecki pisa\u0142: \u201eD\u0142ugo w noc nie spa\u0142em. Rozmawia\u0142em z Zo\u0144czykiem. Obaj byli\u015bmy pod wra\u017ceniem maj\u0105cego ju\u017c jutro nast\u0105pi\u0107 zwolnienia. Nareszcie sko\u0144czy si\u0119 ten ustawiczny strach, to zamkni\u0119cie w obr\u0119bie mur\u00f3w wi\u0119ziennych. B\u0119dziemy mogli spokojnie, mimo wojny, p\u00f3j\u015b\u0107 w pola, w las, zapomnie\u0107 czasem o tym huraganie wojny, co si\u0119 <\/em>przewala nad \u015bwiatem… Rano odprawi\u0142em Msz\u0119 \u015bw. w sukni jezuickiej i w ornacie. Po Mszy \u015bw. spakowa\u0142em si\u0119 i czeka\u0142em, kiedy nas wreszcie wyprowadz\u0105. Przed wi\u0119zieniem ogarn\u0105\u0142 mnie <\/em>pierwszy niepok\u00f3j; po co tak silna stra\u017c?\u2019 Je\u017celi mamy i\u015b\u0107 na wolno\u015b\u0107, to czemu prowadz\u0105 nas do niej pod karabinami? Nast\u0119pnie ca\u0142kiem osobno i inaczej traktuj\u0105 t\u0119 grup\u0119, kt\u00f3rej poprzedniego dnia zapowiedziano oficjalne uwolnienie. Grupa ta liczy 28 os\u00f3b. Nas poprowadzono na du\u017cy plac; zapytali\u015bmy Rzepk\u0119, dok\u0105d jedziemy. Odpowiedzia\u0142: – Teraz pojedziecie do O\u015bwi\u0119cimia, a stamt\u0105d b\u0119d\u0105 was powoli rozpuszcza\u0107, jednych na roboty do Niemiec, innych na wolno\u015b\u0107. Potem m\u00f3wi\u0142 do nas jeden z \u017co\u0142nierzy niemieckich, ale m\u00f3wi\u0142 po polsku, \u017ce w czasie jazdy poci\u0105giem nie wolno nam zbli\u017ca\u0107 si\u0119 do okien, nie wolno rozmawia\u0107 ze sob\u0105, a kto zostanie przychwycony na rozmowie, b\u0119dzie natychmiast rozstrzelany; gdyby za\u015b kto\u015b usi\u0142owa\u0142 uciec, to b\u0119dziemy wszyscy rozstrzelani. \u0141adna wolno\u015b\u0107! Po chwili szli\u015bmy d\u0142ugim sznurem drog\u0105 do Bochni. Marsz by\u0142 szybki, niekiedy biegiem. Jeden z \u017co\u0142nierzy obje\u017cd\u017ca nasz poch\u00f3d na motocyklu, z ch\u0142opskim batem w r\u0119ce, i pop\u0119dza nas. Po pewnym czasie pada o. Morawski. Inni bior\u0105 go pod r\u0119ce i naprz\u00f3d dalej! Pada potem br. albertyn, Przew\u0142oka. Razem z drugim wi\u0119\u017aniem bior\u0119 go pod r\u0119ce i wleczemy go do Bochni. W Bochni p\u0119dz\u0105 nas w\u015br\u00f3d wrzask\u00f3w i bicia. Ludno\u015b\u0107 z ulic sp\u0119dzono, bramy dom\u00f3w i okna pozamykane. Zza szyb spogl\u0105daj\u0105 ku nam przera\u017cone twarze. Dra\u017cni to Niemc\u00f3w, a mo\u017ce sprawia im przyjemno\u015b\u0107, bo dr\u0105 si\u0119 na nas i bij\u0105 gdzie popadnie, jak op\u0119tani. Na dworcu ustawiaj\u0105 nas ko\u0142a poci\u0105gu. Osobno stawiaj\u0105 grup\u0119 zwolnionych. A wi\u0119c oni zwolnieni, a my dalej wi\u0119\u017aniami! Prys\u0142y wszelkie z\u0142udzenia. Chwytam si\u0119 jeszcze s\u0142abej iskry nadziei; mo\u017ce my pojedziemy do Krakowa na Montelupich, a stamt\u0105d po r\u00f3\u017cnych formalno\u015bciach zwolni\u0105 nas…”<\/em><\/p>\n

Zachowany, oryginalny niemiecki dokument z rozk\u0142adem przejazdu poci\u0105gu specjalnego, w kt\u00f3rym Niemcy 20 czerwca 1940 r. deportowali drug\u0105 grup\u0119 Polak\u00f3w do KL Auschwitz, dokument ten to \u201eFahrplananordnung nr 574\u201d dla poci\u0105gu specjalnego z Bochni do Auschwitz. Transport wyznaczono na 20 czerwca 1940 r., a dokument zosta\u0142 sporz\u0105dzony trzy dni wcze\u015bniej. Dowiadujemy si\u0119 z niego, jak przebiega\u0142 transport. Wiemy, \u017ce wyruszy\u0142 z Bochni o godz. 11:05. Do Auschwitz\u00a0 dotar\u0142 o 15:10. W po\u0142udnie transport przejecha\u0142 przez Krak\u00f3w, do O\u015bwi\u0119cimia przyby\u0142
\njako drugi po tarnowskim, zorganizowany transport wi\u0119\u017ani\u00f3w w historii tego obozu. Wi\u0119\u017aniowie z Nowego Wi\u015bnicza trzymali numery od 759 wzwy\u017c. Wi\u0119\u017aniami Auschwitz przewiezionymi z Wi\u015bnicza zostali m.in. rze\u017abiarz Xawery Dunikowski, wsp\u00f3\u0142pracownik Wincentego Witosa \u2013 J\u00f3zef Dec, ludowiec i pose\u0142 II RP J\u00f3zef Putek, Kazimierz Piechowski, s\u0142ynny uciekinier z obozu, Jan Liwacz, kowal, kt\u00f3rego dzie\u0142em jest napis „Arbeit macht frei” (Praca czyni wolnym) umieszczony na g\u0142\u00f3wnej bramie. Podczas monta\u017cu wraz z innymi wi\u0119\u017aniami celowo odwr\u00f3cili liter\u0119 B do g\u00f3ry nogami co mia\u0142o by\u0107 protestem przeciwko k\u0142amstwu jakie kry\u0142o si\u0119 w napisie. W drugim transporcie deportowano te\u017c kilku polskich \u017byd\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich by\u0142 Dawid Wongczewski. Zmar\u0142 on w nocy z 6 na 7 lipca 1940 r. podczas apelu, po uciecze jednego z wi\u0119\u017ani\u00f3w, staj\u0105c si\u0119 pierwsz\u0105 ofiar\u0105 niemieckiego obozu, kt\u00f3ry poch\u0142on\u0105\u0142 \u017cycie ponad 1,1 mln os\u00f3b.<\/p>\n

Do ko\u0144ca czerwca 1940 r. ob\u00f3z pracy w Wi\u015bniczu Nowym zosta\u0142 definitywnie zlikwidowany. Z dniem 1 lipca 1940 r. zacz\u0119\u0142o funkcjonowa\u0107 ju\u017c ci\u0119\u017ckie wi\u0119zienie karne \u2013 Deutsches Zuchthaus in Wisnicz Nowy.\u00a0 W czasie funkcjonowania obozu pracy i niemieckiego wi\u0119zienia ko\u015bci\u00f3\u0142 klasztorny zosta\u0142 przez Niemc\u00f3w zdewastowany a nast\u0119pnie rozebrany. Niemieckie wi\u0119zienie by\u0142o miejscem ogromnej udr\u0119ki uwi\u0119zionych. Wi\u0119\u017aniowie byli maltretowani, g\u0142odzeni, poni\u017cani i pozbawieni ludzkiej godno\u015bci. Codzienne pogrzeby zg\u0142adzonych wi\u0119\u017ani\u00f3w sprawia\u0142y przygn\u0119biaj\u0105ce wra\u017cenie. \u015amier\u0107 zbiera\u0142a obfite \u017cniwo. Milcz\u0105ce pochody wi\u0119\u017ani\u00f3w-grabarzy pod eskort\u0105 stra\u017cnik\u00f3w z nieoheblowanymi trumnami przemieszcza\u0142y si\u0119 na przywi\u0119zienny cmentarz zwany Brzezink\u0105.
\nW trakcie okupacji w wi\u015bnickim wi\u0119zieniu zmar\u0142o albo zosta\u0142o zabitych 885 os\u00f3b.<\/p>\n

Decyzja o rozbiciu wi\u0119zienia zapad\u0142a po tym, kiedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wi\u0119\u017aniom politycznym przebywaj\u0105cym w niemieckim wi\u0119zieniu w Nowym Wi\u015bniczu grozi wywiezienie w dniu 27 lipca do obozu w O\u015bwi\u0119cimiu. W wyniku tego opracowana zosta\u0142a koncepcja uwolnienia z wi\u0119zienia wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych. Sporz\u0105dzony zosta\u0142 bardzo dok\u0142adny plan wi\u0119zienia, plan rozmieszczenia niemieckiej za\u0142ogi, rozk\u0142adu zaj\u0119\u0107 ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem przyzwyczaje\u0144 komendanta Schroedera. Dow\u00f3dztwo akcji obj\u0105\u0142 por. J\u00f3zef Wieciech „Tamarow”. Argumentem za przeprowadzeniem akcji by\u0142o \u015bmiertelne zagro\u017cenie dla wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych, szansa zdobycia du\u017cej ilo\u015bci broni i amunicji oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 wprowadzenia do akcji nowo promowanych uczestnik\u00f3w konspiracyjnej Szko\u0142y Podchor\u0105\u017cych. W wi\u0119zieniu znajdowa\u0142o si\u0119 oko\u0142o 130 wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych. Akcj\u0119 postanowiono przeprowadzi\u0107 w nocy z 26 na 27 lipca przez sforsowanie bramy g\u0142\u00f3wnej wi\u0119zienia, jako jedynej
\ndrogi umo\u017cliwiaj\u0105cej dostanie si\u0119 do wi\u0119zienia, korzystaj\u0105c przy tym z pomocy stra\u017cnik\u00f3w b\u0119d\u0105cych cz\u0142onkami Armii Krajowej. Na zbi\u00f3rk\u0119 stawili si\u0119 wszyscy wezwani do udzia\u0142u w akcji w ilo\u015bci 36 os\u00f3b, w tym 17 nowo promowanych podchor\u0105\u017cych. Dow\u00f3dca akcji „Tamarow” przedstawi\u0142 czekaj\u0105ce zadanie oraz spos\u00f3b jego realizacji. Oddzia\u0142 zosta\u0142 podzielony na kilka grup bojowych. O doskona\u0142ym przygotowaniu akcji \u015bwiadczy fakt, \u017ce zosta\u0142a ona przeprowadzona bez ofiar w ludziach pod bokiem 33. Batalionu SS, kt\u00f3ry stacjonowa\u0142 tej nocy w szkole w odleg\u0142o\u015bci kilkuset metr\u00f3w oraz to, \u017ce \u017cadnego z uwolnionych wi\u0119\u017ani\u00f3w Niemcy nie schwytali. By\u0142a to jedna z najbardziej spektakularnych, przeprowadzonych bez ofiar, akcji polskiego podziemia w okresie II wojny \u015bwiatowej. Akcja ta do chwili obecnej nie znalaz\u0142a nale\u017cnego jej miejsca w historii Polski Walcz\u0105cej.<\/p>\n

Akcj\u0119 oko\u0142o p\u00f3\u0142nocy rozpocz\u0119\u0142a grupa szturmowa pod dow\u00f3dztwem „Tamarowa”. Jako pierwsz\u0105 opanowano bram\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105, nast\u0119pnie zaj\u0119to wartowni\u0119 i kolejn\u0105 bram\u0119 z krat\u0105 broni\u0105c\u0105 dost\u0119pu na dziedziniec wi\u0119zienia. To pozwoli\u0142o opanowa\u0107 dy\u017curk\u0119 wewn\u0119trzn\u0105. Pozosta\u0142ymi cz\u0142onkowie grupy szturmowej, b\u0142yskawicznie zaj\u0119li inne pomieszczenia odcinaj\u0105c od broni i rozbrajaj\u0105c wartownik\u00f3w. Rozbrojono posterunki wewn\u0119trzne, opanowano elektrowni\u0119 oraz zatrzymano naczelnika wi\u0119zienia . Bezpo\u015brednio po tym, znaj\u0105c dobrze rozk\u0142ad pomieszcze\u0144 wi\u0119ziennych,
\nrozpocz\u0119to uwalnianie wi\u0119\u017ani\u00f3w. Z list\u0105 w r\u0119ku wywo\u0142ywano wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych, odsy\u0142aj\u0105c ich na dziedziniec, gdzie odbywa si\u0119 zbi\u00f3rka. „Tamarow” przeprowadzi\u0142 rozmow\u0119 z naczelnikiem wi\u0119zienia Schroederem zobowi\u0105zuj\u0105c go pod s\u0142owem honoru do nie robienia alarmu w przeci\u0105gu dw\u00f3ch godzin od odej\u015bcia i zobowi\u0105zaniu do tego wszystkich pozosta\u0142ych Niemc\u00f3w i stra\u017cnik\u00f3w. Na dziedzi\u0144cu rozdano zdobyt\u0105 bro\u0144 oraz uformowanie oddzia\u0142u. Cz\u0119\u015b\u0107 broni otrzymali do niesienia r\u00f3wnie\u017c wi\u0119\u017aniowie. Akcja zako\u0144czy\u0142a si\u0119 o godzinie 02.00 w nocy, trwa\u0142a dwie godziny.
\nPo opuszczeniu terenu wi\u0119zienia rozdzielono kolumny. Cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w odesz\u0142a z grup\u0105 przyby\u0142\u0105 z Rajbrotu, cz\u0119\u015b\u0107 odesz\u0142a z innymi grupami lub pojedynczo na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, mog\u0105c liczy\u0107 na pomoc miejscowej ludno\u015bci obj\u0119tej konspiracj\u0105, do kt\u00f3rej wydane zosta\u0142y odpowiednie rozkazy. Pozosta\u0142ych, wyra\u017caj\u0105cych na to ochot\u0119, zabrano do Lipnicy.<\/p>\n

Po\u015bcig ruszy\u0142 dopiero rano, ale nie da\u0142 \u017cadnego rezultatu. Ani jednego uwolnionego wi\u0119\u017ania Niemcy nie schwytali. Wszyscy uczestnicy akcji, \u017co\u0142nierze Armii Krajowej, wykonali powierzone im zadania bezb\u0142\u0119dnie.<\/p>\n

W sk\u0142ad oddzia\u0142u dywersyjnego I batalionu 12 Pu\u0142ku AK wchodzili:<\/p>\n

– J\u00f3zef Wieciech ps. „Tamarow” – „Boruta” – dow\u00f3dca oddzia\u0142u
\n– Jan Szyma\u0144ski ps. „Kresowy” – „Twardowski”
\n– Adolf Roman ps. „Kosa”
\n– J\u00f3zef Kaczmarczyk ps. „Turo\u0144”
\n– Eugeniusz Kowal ps. „Ewka” – „Brzechwa\u201d
\n– Zbigniew Wyrzykowski ps „Mary\u015bka”
\n– Mieczys\u0142aw Goc ps. „Kuku\u0142ka”
\n– Edward Wieciech ps. „Harna\u015b”
\n– Stanis\u0142aw Zaczek ps. „\u0141uszczyna”
\n– Szymon Sk\u00f3rka ps. „Mars”
\n– Szymon Gnoi\u0144ski ps. „Rabin”
\n– Tadeusz Goleniec ps. „Rydwan”
\n– Aleksander Plewa ps. „Cholewa”
\n– Tadeusz Budacz ps. „Tygrys”
\n– Mieczys\u0142aw Dychus ps. „Brzoza”
\n– Wojciech Piotrowski ps. „Pa\u017a”
\n– Szymon Sufczy\u0144ski ps. „T\u0142ok”
\n– Franciszek Wojciechowski ps. „Orze\u0142”
\n– Tadeusz Plewa ps. „N\u00f3\u017c”
\n– Stefan M\u0105czka ps. „S\u0119p”.
\n– Antoni Kocio\u0142ek ps. „Krype\u0107”
\n– Roman Stok\u0142osa ps. „Bodo”
\n– Jerzy Cieczko ps. „Skaut”
\n– Szymon Plewa ps. „Puchacz”
\n– Leon Szczerkowski ps. „Lew”
\n– Ludwik Maciejewski ps. „Zielony”
\n– Franciszek Micha\u0142ek ps. „Raj”
\n– W\u0142adys\u0142aw \u0141yszczarz ps. „Cholewa”
\n– Ignacy Kanonik ps. „Sk\u00f3rka”
\n– Franciszek Wieciech ps. „Bocian”
\n– Andrzej Brzostek ps. „Sak”
\n– Stanis\u0142aw W\u0142odarczyk ps. „Torka”
\n– Konstanty Broniak ps. „Wawrzek”
\n– Julian Wieciech ps. „Skrzat”
\n– Stefan Radzi\u0119ta ps. „Wicher” – Andrzej Mo\u017cd\u017ce\u0144 ps. „Sybirak”
\n– Aleksander Szafra\u0144ski ps. „Wr\u00f3bel”<\/p>\n

\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y ZK w Nowym Wi\u015bniczu<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W nocy z 26 na 27 lipca pododdzia\u0142 I batalionu 12 Pu\u0142ku Piechoty Armii Krajowej dowodzony przez J\u00f3zefa Wieciecha uwolni\u0142 128 wi\u0119\u017ani\u00f3w przetrzymywanych w wi\u015bnickim, w\u00f3wczas niemieckim wi\u0119zieniu. Jak dosz\u0142o do tego wydarzenia? Zapraszamy do lektury. Po zaj\u0119ciu Nowego Wi\u015bnicza przez wojska niemieckie w dniu 7 wrze\u015bnia 1939 r., dotychczasowy zak\u0142ad karny w Wi\u015bniczu zosta\u0142<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":208339,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5,6251,6250],"tags":[22161,19400,17118,19720,8643],"class_list":["post-208258","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biezace-wydarzenia","category-polityka-i-wydarzenia","category-tematyka","tag-12-pulk-piechoty-armii-krajowej","tag-jozef-wieciech","tag-wisnicz","tag-top-temat","tag-zaklad-karny-w-nowym-wisniczu","main_tag-gmina-nowy-wisnicz"],"acf":[],"yoast_head":"\nCzym by\u0142a Akcja Wi\u015bnicz? - mojabochnia.pl - portal informacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czym by\u0142a Akcja Wi\u015bnicz? - mojabochnia.pl - portal informacyjny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W nocy z 26 na 27 lipca pododdzia\u0142 I batalionu 12 Pu\u0142ku Piechoty Armii Krajowej dowodzony przez J\u00f3zefa Wieciecha uwolni\u0142 128 wi\u0119\u017ani\u00f3w przetrzymywanych w wi\u015bnickim, w\u00f3wczas niemieckim wi\u0119zieniu. Jak dosz\u0142o do tego wydarzenia? Zapraszamy do lektury. Po zaj\u0119ciu Nowego Wi\u015bnicza przez wojska niemieckie w dniu 7 wrze\u015bnia 1939 r., dotychczasowy zak\u0142ad karny w Wi\u015bniczu zosta\u0142\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"mojabochnia.pl - portal informacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mojabochnia\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-07-29T17:05:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/MG_8813-1-1050x700.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1050\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"700\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marcin Kalinowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marcin Kalinowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258\"},\"author\":{\"name\":\"Marcin Kalinowski\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/person\/d4c758656c81ae00e6496831fe7b0792\"},\"headline\":\"Czym by\u0142a Akcja Wi\u015bnicz?\",\"datePublished\":\"2024-07-29T17:05:03+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258\"},\"wordCount\":2883,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/MG_8813-1.jpg\",\"keywords\":[\"12 pu\u0142k piechoty armii krajowej\",\"j\u00f3zef wieciech\",\"Nowy Wi\u015bnicz\",\"top temat\",\"zak\u0142ad karny w nowym wi\u015bniczu\"],\"articleSection\":[\"2_ostatnie\",\"polityka i wydarzenia\",\"tematyka\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258\",\"url\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258\",\"name\":\"Czym by\u0142a Akcja Wi\u015bnicz? - mojabochnia.pl - portal informacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/MG_8813-1.jpg\",\"datePublished\":\"2024-07-29T17:05:03+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/MG_8813-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/MG_8813-1.jpg\",\"width\":2000,\"height\":1333,\"caption\":\"M. Mroczek\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czym by\u0142a Akcja Wi\u015bnicz?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/\",\"name\":\"mojabochnia.pl - portal informacyjny\",\"description\":\"mojaBochnia to portal informacyjny o Bochni. Codziennie o Bochni piszemy i pokazujemy najwa\u017cniejsze wydarzenia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#organization\",\"name\":\"mojabochnia.pl - portal informacyjny\",\"url\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/logo-mb-opt.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/logo-mb-opt.png\",\"width\":250,\"height\":48,\"caption\":\"mojabochnia.pl - portal informacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/mojabochnia\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/person\/d4c758656c81ae00e6496831fe7b0792\",\"name\":\"Marcin Kalinowski\",\"url\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?author=29\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czym by\u0142a Akcja Wi\u015bnicz? - mojabochnia.pl - portal informacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czym by\u0142a Akcja Wi\u015bnicz? - mojabochnia.pl - portal informacyjny","og_description":"W nocy z 26 na 27 lipca pododdzia\u0142 I batalionu 12 Pu\u0142ku Piechoty Armii Krajowej dowodzony przez J\u00f3zefa Wieciecha uwolni\u0142 128 wi\u0119\u017ani\u00f3w przetrzymywanych w wi\u015bnickim, w\u00f3wczas niemieckim wi\u0119zieniu. Jak dosz\u0142o do tego wydarzenia? Zapraszamy do lektury. Po zaj\u0119ciu Nowego Wi\u015bnicza przez wojska niemieckie w dniu 7 wrze\u015bnia 1939 r., dotychczasowy zak\u0142ad karny w Wi\u015bniczu zosta\u0142","og_url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258","og_site_name":"mojabochnia.pl - portal informacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mojabochnia","article_published_time":"2024-07-29T17:05:03+00:00","og_image":[{"width":1050,"height":700,"url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/MG_8813-1-1050x700.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Marcin Kalinowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Marcin Kalinowski","Est. reading time":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258"},"author":{"name":"Marcin Kalinowski","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/person\/d4c758656c81ae00e6496831fe7b0792"},"headline":"Czym by\u0142a Akcja Wi\u015bnicz?","datePublished":"2024-07-29T17:05:03+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258"},"wordCount":2883,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/MG_8813-1.jpg","keywords":["12 pu\u0142k piechoty armii krajowej","j\u00f3zef wieciech","Nowy Wi\u015bnicz","top temat","zak\u0142ad karny w nowym wi\u015bniczu"],"articleSection":["2_ostatnie","polityka i wydarzenia","tematyka"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258","url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258","name":"Czym by\u0142a Akcja Wi\u015bnicz? - mojabochnia.pl - portal informacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/MG_8813-1.jpg","datePublished":"2024-07-29T17:05:03+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#primaryimage","url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/MG_8813-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/MG_8813-1.jpg","width":2000,"height":1333,"caption":"M. Mroczek"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=208258#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czym by\u0142a Akcja Wi\u015bnicz?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#website","url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/","name":"mojabochnia.pl - portal informacyjny","description":"mojaBochnia to portal informacyjny o Bochni. Codziennie o Bochni piszemy i pokazujemy najwa\u017cniejsze wydarzenia","publisher":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#organization","name":"mojabochnia.pl - portal informacyjny","url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/logo-mb-opt.png","contentUrl":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/logo-mb-opt.png","width":250,"height":48,"caption":"mojabochnia.pl - portal informacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mojabochnia"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/person\/d4c758656c81ae00e6496831fe7b0792","name":"Marcin Kalinowski","url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?author=29"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/208258","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=208258"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/208258\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":208340,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/208258\/revisions\/208340"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/208339"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=208258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=208258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=208258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}