{"id":113027,"date":"2014-08-27T11:56:30","date_gmt":"2014-08-27T09:56:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027"},"modified":"2014-09-16T20:27:26","modified_gmt":"2014-09-16T18:27:26","slug":"rusza-kampania-wyborcza-poradnik-kandydata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027","title":{"rendered":"Rusza kampania wyborcza: poradnik kandydata"},"content":{"rendered":"

REGU\u0141Y SYSTEMU WYBORCZEGO<\/strong><\/p>\n

Wybory bezpo\u015brednie w\u00f3jta, burmistrza lub prezydenta miast<\/p>\n

Od 2002 r wybieramy w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w i prezydent\u00f3w miast w wyborach bezpo\u015brednich na tych samych zasadach co w wyborach na Prezydenta RP. Zwyci\u0119zc\u0105 jest kandydat, kt\u00f3ry uzyska\u0142 wi\u0119cej ni\u017c po\u0142ow\u0119 wa\u017cnie oddanych g\u0142os\u00f3w. Inaczej ni\u017c w przypadku referendum dotycz\u0105cego odwo\u0142ania w\u00f3jta, burmistrza czy prezydenta miasta, wa\u017cno\u015b\u0107 wybor\u00f3w nie zale\u017cy od frekwencji wyborczej.<\/p>\n

Je\u017celi \u017caden kandydat nie uzyska\u0142 poparcia wi\u0119cej ni\u017c po\u0142owy wyborc\u00f3w, konieczne jest przeprowadzenie drugiej tury g\u0142osowania, do kt\u00f3rej kwalifikuje si\u0119 dw\u00f3ch kandydat\u00f3w z najlepszym wynikiem w pierwszej turze. Druga tura odbywa si\u0119 \u2013 podobnie jak w wyborach prezydenckich \u2013 po dw\u00f3ch tygodniach, czyli w tegorocznych wyborach 30 listopada 2014 roku.<\/p>\n

Je\u017celi kt\u00f3rykolwiek z dw\u00f3ch kandydat\u00f3w zakwalifikowanych do drugiej tury zrezygnuje z kandydowania, utraci prawa wyborcze (zostanie ubezw\u0142asnowolniony, pozbawiony praw publicznych itp.) albo umrze, w jego miejsce do wybor\u00f3w w ponownym g\u0142osowaniu dopuszcza si\u0119 kandydata, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 kolejno najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 g\u0142os\u00f3w w pierwszym g\u0142osowaniu. W takim przypadku termin ponownego g\u0142osowania odracza si\u0119 o kolejne dwa tygodnie.<\/p>\n

Wybory do rad gmin (z wyj\u0105tkiem miast na prawach powiatu)<\/strong><\/p>\n

System wyboru radnych w wi\u0119kszo\u015bci gmin (z wyj\u0105tkiem miast na prawach powiatu) jest bardzo prosty. Gmina jest podzielona na tyle okr\u0119g\u00f3w wyborczych, ile mandat\u00f3w jest do obsadzenia w danej radzie. Liczba mandat\u00f3w zale\u017cy od liczby mieszka\u0144c\u00f3w w danej gminie. Wybieramy:<\/p>\n

\u2022 pi\u0119tnastu radnych w gminach do 20.000 mieszka\u0144c\u00f3w
\n\u2022 dwudziestu jeden w gminach do 50.000 mieszka\u0144c\u00f3w
\n\u2022 dwudziestu trzech w gminach do 100.000 mieszka\u0144c\u00f3w<\/p>\n

Podzia\u0142 gminy na okr\u0119gi wyborcze dokonywany jest przez rad\u0119 gminy na wniosek w\u00f3jta. Podzia\u0142 powinien respektowa\u0107 tzw. jednolit\u0105 norm\u0119 przedstawicielstwa. Oznacza to, \u017ce w ka\u017cdym okr\u0119gu liczba wyborc\u00f3w przypadaj\u0105ca na jeden mandat radnego powinna by\u0107 zbli\u017cona, aby zapewni\u0107 ka\u017cdemu z nich r\u00f3wn\u0105 si\u0142\u0119 g\u0142osu.<\/p>\n

Podzia\u0142 gmin na okr\u0119gi wyborcze wed\u0142ug zasad Kodeksu wyborczego zosta\u0142 ju\u017c przeprowadzony, a mapy okr\u0119g\u00f3w zosta\u0142y opublikowane w wojew\u00f3dzkich dziennikach urz\u0119dowych. Ponadto, informacj\u0119 o okr\u0119gach wyborczych, ich granicach i numerach w\u00f3jt musi poda\u0107 do publicznej wiadomo\u015bci w formie obwieszczenia najp\u00f3\u017aniej w 70. dniu przed dniem wybor\u00f3w, czyli do pocz\u0105tku wrze\u015bnia. W praktyce informacje o okr\u0119gach wyborczych s\u0105 tak\u017ce publikowane na stronach internetowych wielu urz\u0119d\u00f3w gmin. W wyj\u0105tkowych sytuacjach, kiedy dosz\u0142o do istotnej zmiany liczby mieszka\u0144c\u00f3w poszczeg\u00f3lnych okr\u0119g\u00f3w, mo\u017cna jeszcze modyfikowa\u0107 map\u0119 okr\u0119g\u00f3w wyborczych. Rady gminy mog\u0105 wprowadza\u0107 zmiany najp\u00f3\u017aniej na trzy miesi\u0105ce przed up\u0142ywem kadencji, czyli do 21 sierpnia 2014.<\/p>\n

W ka\u017cdym okr\u0119gu jednomandatowym wybieramy tylko jednego radnego. Zostaje nim kandydat, kt\u00f3ry uzyska\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 g\u0142os\u00f3w. Nie musi jednak otrzyma\u0107 poparcia wi\u0119kszo\u015bci g\u0142osuj\u0105cych czy uprawnionych do g\u0142osowania w danym okr\u0119gu.
\n
\nWybory do rady powiatu<\/strong><\/p>\n

W wyborach do rad powiatu r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zuje system proporcjonalny z 5-procentowym progiem wyborczym. W okr\u0119gach wybiera si\u0119 od 3. do 10. radnych. W sumie wybieramy pi\u0119tnastu radnych w powiatach licz\u0105cych do 40 000 mieszka\u0144c\u00f3w i po dw\u00f3ch na ka\u017cde kolejne rozpocz\u0119te 20 000 mieszka\u0144c\u00f3w, ale nie wi\u0119cej ni\u017c 29. radnych. W powiecie licz\u0105cym sobie 65 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w wybierzemy zatem 19. radnych itd.<\/p>\n

Podzia\u0142u powiatu na okr\u0119gi wyborcze dokonuje rada powiatu, przy czym przyjmuje si\u0119 zasad\u0119, \u017ce okr\u0119giem wyborczym jest jedna gmina. Bior\u0105c pod uwag\u0119, jednolit\u0105 norm\u0119 przedstawicielstwa przydziela si\u0119 liczb\u0119 mandat\u00f3w proporcjonaln\u0105 do liczby mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Wybory do sejmiku wojew\u00f3dztwa<\/strong><\/p>\n

Radnych sejmiku wojew\u00f3dztwa wybieramy tak\u017ce w okr\u0119gach wielomandatowych i w systemie proporcjonalnym z zastosowaniem 5-procentowego progu wyborczego. Okr\u0119gi wyborcze mog\u0105 si\u0119 bardzo r\u00f3\u017cni\u0107 swoj\u0105 wielko\u015bci\u0105. Mog\u0105 liczy\u0107 od 5 do 15 mandat\u00f3w. Wybieramy w sumie 30. radnych w wojew\u00f3dztwach licz\u0105cych do dw\u00f3ch milion\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w (np. lubuskie, opolskie, \u015bwi\u0119tokrzyskie czy warmi\u0144sko-mazurskie) oraz po trzech dodatkowych na ka\u017cde rozpocz\u0119te 500.000 mieszka\u0144c\u00f3w. Sejmik wojew\u00f3dztwa decyduj\u0105c o podziale wojew\u00f3dztwa na okr\u0119gi musi oczywi\u015bcie respektowa\u0107 jednolit\u0105 norm\u0119 przedstawicielstwa.<\/p>\n

KTO MO\u017bE KANDYDOWA\u0106?<\/strong><\/p>\n

Prawo do kandydowania w wyborach samorz\u0105dowych przys\u0142uguje obywatelom polskim, kt\u00f3rzy najp\u00f3\u017aniej w dniu g\u0142osowania uko\u0144cz\u0105 18 lat. Jedynie w przypadku wybor\u00f3w na w\u00f3jta (burmistrza lub prezydenta miasta) od kandydat\u00f3w wymaga si\u0119 uko\u0144czenia 25 lat.<\/p>\n

Prawa do kandydowania pozbawione s\u0105 osoby:<\/p>\n

\u2022 pozbawione praw publicznych prawomocnym orzeczeniem s\u0105dowym
\n\u2022 pozbawione praw wyborczych orzeczeniem Trybuna\u0142u Stanu
\n\u2022 ubezw\u0142asnowolnione prawomocnym orzeczeniem s\u0105dowym<\/p>\n

GDZIE MOG\u0118 KANDYDOWA\u0106?<\/strong><\/p>\n

W wyborach samorz\u0105dowych mo\u017cemy kandydowa\u0107 jedynie do organ\u00f3w jednostek samorz\u0105du terytorialnego, na obszarze kt\u00f3rych stale zamieszkujemy. Miejscem sta\u0142ego zamieszkania jest miejscowo\u015b\u0107, w kt\u00f3rej dana osoba przebywa z zamiarem sta\u0142ego pobytu. Ka\u017cdy mo\u017ce mie\u0107 tylko jedno miejsce sta\u0142ego zamieszkania. Miejsce zamieszkania nie musi pokrywa\u0107 si\u0119 z miejscem zameldowania, ale w praktyce to w\u0142a\u015bnie dane z rejestr\u00f3w meldunkowych w pierwszej kolejno\u015bci decyduj\u0105 o tym, gdzie mo\u017cemy kandydowa\u0107. Na ich podstawie urz\u0119dnicy gminni sporz\u0105dzaj\u0105 bowiem tzw. sta\u0142y rejestr wyborc\u00f3w, w kt\u00f3rym uj\u0119ci s\u0105 wszyscy wyborcy uprawnieni do g\u0142osowania w danej gminie. Do rejestru wpisywane s\u0105 z urz\u0119du (automatycznie) wszystkie osoby stale zameldowane w danej gminie. Nie jest zatem potrzebny z naszej strony jakikolwiek wniosek o dopisanie do rejestru \u2013 trafiamy do niego z chwil\u0105 uko\u0144czenia 18. roku \u017cycia.<\/p>\n

Powi\u0105zanie prawa do kandydowania z miejscem zamieszkania oznacza, \u017ce mo\u017cemy kandydowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie do rad gminy, na obszarze kt\u00f3rej stale zamieszkujemy. Podobnie nie mo\u017cemy kandydowa\u0107 do rady powiatu czy sejmiku wojew\u00f3dztwa poza powiatem czy wojew\u00f3dztwem, gdzie mieszkamy na sta\u0142e.<\/p>\n

UWAGA! W wyborach na w\u00f3jta, burmistrza czy prezydenta miasta mo\u017cemy kandydowa\u0107 poza miejscem sta\u0142ego zamieszkania. Przyk\u0142adowo, na prezydenta Warszawy mo\u017ce kandydowa\u0107 osoba zamieszkuj\u0105ca stale w Gda\u0144sku i tam wpisana do rejestru wyborc\u00f3w. Trzeba przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce kandydowa\u0107 na w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta) mo\u017cna tylko w jednej gminie.<\/p>\n

Mo\u017cemy kandydowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie do jednego z organ\u00f3w samorz\u0105dowych \u2013 rady gminy, rady powiatu albo sejmiku wojew\u00f3dztwa. Mo\u017cemy natomiast po\u0142\u0105czy\u0107 kandydowanie do jednego z tych organ\u00f3w z jednoczesnym kandydowaniem na w\u00f3jta, burmistrza czy prezydenta miasta. Po wyborze na w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta), mandat radnego automatycznie wygasa.
\n
\nJAK ZA\u0141O\u017bY\u0106 KOMITET WYBORCZY?<\/strong><\/p>\n

Warunkiem startu w wyborach jest zg\u0142oszenie naszej kandydatury przez jeden z zarejestrowanych komitet\u00f3w wyborczych. Komitety wyborcze mog\u0105 by\u0107 tworzone przez partie polityczne, ale nie tylko. Zgodnie z Kodeksem wyborczym, w wyborach samorz\u0105dowych komitety wyborcze mog\u0105 by\u0107 tworzone tak\u017ce przez stowarzyszenia i organizacje spo\u0142eczne, a tak\u017ce samych wyborc\u00f3w.<\/p>\n

Komitety wyborcze organizacji spo\u0142ecznych<\/strong><\/p>\n

Funkcj\u0119 komitetu wyborczego organizacji pe\u0142ni organ upowa\u017cniony do jej reprezentowania na zewn\u0105trz (np. zarz\u0105d stowarzyszenia). Organ ten powo\u0142uje pe\u0142nomocnika wyborczego komitetu wyborczego organizacji uprawnionego do wyst\u0119powania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego oraz pe\u0142nomocnika finansowego. Zawiadamia r\u00f3wnie\u017c komisarza wyborczego w\u0142a\u015bciwego ze wzgl\u0119du na siedzib\u0119 organizacji, o utworzeniu komitetu oraz o zamiarze zg\u0142aszania kandydat\u00f3w na radnych.<\/p>\n

Co do zasady wi\u0119c komitet wyborczy organizacji nie podlega \u2013 jak w przypadku komitet\u00f3w partyjnych \u2013 zg\u0142oszeniu do PKW, ale do organu wyborczego ni\u017cszego stopnia \u2013 komisarza wyborczego (dzia\u0142aj\u0105 w ka\u017cdym wojew\u00f3dztwie). Jedynie w przypadku, gdy komitet wyborczy organizacji zamierza zg\u0142osi\u0107 kandydat\u00f3w na radnych w wi\u0119cej ni\u017c w jednym wojew\u00f3dztwie, powstaje obowi\u0105zek zawiadomienia Pa\u0144stwowej Komisji Wyborczej. Zawiadomienia w obu przypadkach mog\u0105 by\u0107 dokonane w terminie od dnia og\u0142oszenia rozporz\u0105dzenia o zarz\u0105dzeniu wybor\u00f3w do 70 dnia przed dniem wybor\u00f3w, czyli do pocz\u0105tk\u00f3w wrze\u015bnia. Do zawiadomienia nale\u017cy do\u0142\u0105czy\u0107:<\/p>\n

\u2022 o\u015bwiadczenia pe\u0142nomocnika wyborczego i pe\u0142nomocnika finansowego komitetu wyborczego o przyj\u0119ciu pe\u0142nomocnictwa
\n\u2022 uwierzytelniony odpis z Krajowego Rejestru S\u0105dowego
\n\u2022 wyci\u0105g ze statutu albo regulaminu dzia\u0142alno\u015bci organizacji wskazuj\u0105cy organ upowa\u017cniony do jej reprezentowania na zewn\u0105trz
\n
\nKomitety wyborcze wyborc\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Utworzenie komitetu wyborczego wyborc\u00f3w wymaga inicjatywy co najmniej 15. os\u00f3b, kt\u00f3re wejd\u0105 w sk\u0142ad komitetu. Spo\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wy\u0142oni\u0107 pe\u0142nomocnika wyborczego oraz pe\u0142nomocnika finansowego. Nast\u0119pnie komitet powinien zebra\u0107 co najmniej 1 000 podpis\u00f3w obywateli uprawnionych do g\u0142osowania popieraj\u0105cych utworzenie danego komitetu. Dopiero wtedy mo\u017cna zg\u0142osi\u0107 zawiadomienie o utworzeniu komitetu. Podobnie jak w przypadku komitet\u00f3w organizacji, mo\u017cna to zrobi\u0107 najp\u00f3\u017aniej na 70 dni przed wyborami. Do zawiadomienia nale\u017cy do\u0142\u0105czy\u0107:<\/p>\n

\u2022 o\u015bwiadczenie o utworzeniu komitetu
\n\u2022 o\u015bwiadczenia pe\u0142nomocnika wyborczego i pe\u0142nomocnika finansowego komitetu wyborczego o przyj\u0119ciu pe\u0142nomocnictwa
\n\u2022 wykaz obywateli, kt\u00f3rzy poparli utworzenie komitetu wraz z ich adresami zamieszkania, numerami PESEL i w\u0142asnor\u0119cznymi podpisami<\/p>\n

[Komitet wyborczy wyborc\u00f3w zg\u0142aszaj\u0105cy kandydat\u00f3w tylko w jednym wojew\u00f3dztwie] <\/strong><\/p>\n

\u0141agodniejsze wymogi dotyczy\u0107 b\u0119d\u0105 wi\u0119kszo\u015bci lokalnych komitet\u00f3w wyborczych. Komitet, kt\u00f3ry zamierza zg\u0142osi\u0107 kandydat\u00f3w tylko w jednym wojew\u00f3dztwie mo\u017ce liczy\u0107 sobie 5, a nie 15 cz\u0142onk\u00f3w. Ponadto, nie musi gromadzi\u0107 podpis\u00f3w 1 000, a jedynie 20 wyborc\u00f3w.<\/p>\n

[Komitet wyborczy wyborc\u00f3w zg\u0142aszaj\u0105cy kandydat\u00f3w tylko do rady gminy nieb\u0119d\u0105cej miastem na prawach powiatu] Poza powy\u017cszymi udogodnieniami, w komitetach zg\u0142aszaj\u0105cych kandydat\u00f3w tylko do rady gminy nieb\u0119d\u0105cej miastami na prawach powiatu pe\u0142nomocnik wyborczy pe\u0142ni jednocze\u015bnie funkcj\u0119 pe\u0142nomocnika finansowego (nie ma potrzeby powo\u0142ywania dw\u00f3ch pe\u0142nomocnik\u00f3w), a zawiadomienie o utworzeniu komitetu w og\u00f3le nie wymaga zebrania podpis\u00f3w.<\/p>\n

Komitety wyborcze wyborc\u00f3w, kt\u00f3re zg\u0142aszaj\u0105 kandydat\u00f3w wy\u0142\u0105cznie na obszarze jednego wojew\u00f3dztwa, rejestrujemy u wojew\u00f3dzkich komisarzy wyborczych (a nie w PKW). W przypadku odmowy przyj\u0119cia przez komisarza zawiadomienia (np. zakwestionowania prawdziwo\u015bci podpis\u00f3w), pe\u0142nomocnik komitetu mo\u017ce wnie\u015b\u0107 odwo\u0142anie do PKW w terminie trzech dni od dor\u0119czenia postanowienia komisarza. Na rozpatrzenie odwo\u0142ania PKW ma r\u00f3wnie\u017c trzy dni, a od jej rozstrzygni\u0119cia nie przys\u0142uguje ju\u017c \u017cadne odwo\u0142anie do s\u0105du czy innego organu.<\/p>\n

JAK ZAREJESTROWA\u0106 KANDYDAT\u00d3W?<\/strong><\/p>\n

Utworzenie i zarejestrowanie komitetu wyborczego umo\u017cliwia prowadzenie kampanii wyborczej, ale tak\u017ce pozwala przej\u015b\u0107 do jeszcze wa\u017cniejszego etapu procedur wyborczych, tj. rejestracji kandydat\u00f3w.<\/p>\n

Ilu kandydat\u00f3w?<\/strong><\/p>\n

Komitety zg\u0142aszaj\u0105 kandydat\u00f3w w formie list. W ka\u017cdym okr\u0119gu wyborczym komitet mo\u017ce zg\u0142osi\u0107 tylko jedn\u0105 list\u0119. Liczba kandydat\u00f3w zale\u017cy od organu samorz\u0105dowego, do kt\u00f3rego ich zg\u0142aszamy. Do rady gminy nieb\u0119d\u0105cej miastem na prawach powiatu zg\u0142aszamy w okr\u0119gu list\u0119 zawieraj\u0105c\u0105 tylko jedno nazwisko. Wybory odbywaj\u0105 si\u0119 tam bowiem w okr\u0119gach jednomandatowych, gdzie mandat radnego uzyskuje tylko jeden kandydat z najwy\u017csz\u0105 liczb\u0105 g\u0142os\u00f3w.<\/p>\n

Wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 kandydat\u00f3w mo\u017cemy zg\u0142osi\u0107 w wyborach do pozosta\u0142ych organ\u00f3w. W wyborach proporcjonalnych do rady miasta na prawach powiatu minimalna liczba kandydat\u00f3w w okr\u0119gu to 5. Maksymalna zale\u017cy od tego, ile mandat\u00f3w jest do obsadzenia w danym okr\u0119gu. Mo\u017ce to by\u0107 od 5 do nawet 10 mandat\u00f3w w zale\u017cno\u015bci od wielko\u015bci okr\u0119gu ustalonej wcze\u015bniej przez rad\u0119 miasta. Komitet mo\u017ce zg\u0142osi\u0107 maksymalnie dwa razy tylu kandydat\u00f3w ile mandat\u00f3w jest do obsadzenia. Obowi\u0105zuje te\u017c kwota p\u0142ci \u2013 na li\u015bcie musi si\u0119 znale\u017a\u0107 co najmniej 35% kobiet.<\/p>\n

W wyborach do rad powiat\u00f3w i sejmik\u00f3w wojew\u00f3dztw obowi\u0105zuj\u0105 regu\u0142y analogiczne do zasad tworzenia list kandydat\u00f3w w wyborach do rad miast na prawach powiat\u00f3w. Zg\u0142osi\u0107 mo\u017cna nie wi\u0119cej ni\u017c dwukrotno\u015b\u0107 liczby radnych wybieranych w danym okr\u0119gu. Trzeba przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce w ka\u017cdym okr\u0119gu wyborczym w wyborach do rady powiatu wybiera si\u0119 od 3 do 10 radnych. W zwi\u0105zku z tym, minimalna liczba kandydat\u00f3w wynosi 5, za\u015b maksymalna 20 (tam, gdzie wybiera si\u0119 10 radnych powiatowych). Trzeba przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce w okr\u0119gu wyborczym wybiera si\u0119 od 5 do 15 radnych. W zwi\u0105zku z tym, minimalna liczba kandydat\u00f3w wynosi 5, za\u015b maksymalna 30 (tam, gdzie wybiera si\u0119 15 radnych sejmiku). Obowi\u0105zuje tak\u017ce kwota p\u0142ci na poziomie 35%.<\/p>\n

Ile nale\u017cy zebra\u0107 podpis\u00f3w poparcia?
\n<\/strong>
\nKa\u017cda lista kandydat\u00f3w musi uzyska\u0107 poparcie okre\u015blonej liczby wyborc\u00f3w:<\/p>\n

\u2022 co najmniej 25 podpis\u00f3w poparcia dla listy kandydat\u00f3w do rady gminy nieb\u0119d\u0105cej miastem na prawach powiatu
\n\u2022 co najmniej 150 podpis\u00f3w poparcia dla listy kandydat\u00f3w do rady miasta na prawach powiatu
\n\u2022 co najmniej 200 podpis\u00f3w poparcia dla listy kandydat\u00f3w do rady powiatu
\n\u2022 co najmniej 300 podpis\u00f3w poparcia dla listy kandydat\u00f3w do sejmiku wojew\u00f3dztwa<\/p>\n

Wyborca mo\u017ce udzieli\u0107 poparcia nieograniczonej liczbie list kandydat\u00f3w. Nie mo\u017ce te\u017c wycofa\u0107 raz udzielonego poparcia. Poparcie jest wa\u017cne, gdy zawiera obok w\u0142asnor\u0119czny czytelny podpis tak\u017ce numer PESEL i adres zamieszkania osoby udzielaj\u0105cej poparcia.<\/p>\n

Procedura zg\u0142oszenia <\/strong><\/p>\n

Gotowe listy kandydat\u00f3w mo\u017cna zg\u0142asza\u0107 do 40 dnia przed wyborami do godz. 24.00, czyli najp\u00f3\u017aniej 7 pa\u017adziernika do p\u00f3\u0142nocy.<\/p>\n

Zg\u0142oszenia sk\u0142ada si\u0119 do w\u0142a\u015bciwej terytorialnej komisji wyborczej, kt\u00f3r\u0105 jest:<\/p>\n

\u2022 gminna komisja wyborcza \u2014 w\u0142a\u015bciwa do przyj\u0119cia zg\u0142osze\u0144 i rejestracji list kandydat\u00f3w na radnych w wyborach odpowiednio do rady gminy, rady miejskiej i rady miasta na prawach powiatu<\/p>\n

\u2022 powiatowa komisja wyborcza \u2014 w\u0142a\u015bciwa do przyj\u0119cia zg\u0142osze\u0144 i rejestracji list kandydat\u00f3w na radnych do rady powiatu<\/p>\n

\u2022 wojew\u00f3dzka komisja wyborcza \u2014 w\u0142a\u015bciwa do przyj\u0119cia zg\u0142osze\u0144 i rejestracji list kandydat\u00f3w na radnych do sejmiku wojew\u00f3dztwa<\/p>\n

Zg\u0142oszenia dokonuje pe\u0142nomocnik wyborczy komitetu. Zg\u0142oszenie listy kandydat\u00f3w zawiera podstawowe informacje na temat komitetu wyborczego i jego kandydat\u00f3w (w tym nazw\u0119 i adres jego siedziby), a tak\u017ce nazw\u0119 rady i numer okr\u0119gu wyborczego, dla kt\u00f3rego zg\u0142aszana jest lista. Lista zawiera nazwiska i imiona oraz miejsce zamieszkania kandydat\u00f3w w kolejno\u015bci ustalonej przez komitet.<\/p>\n

Ponadto do ka\u017cdego zg\u0142oszenia nale\u017cy do\u0142\u0105czy\u0107 pisemne o\u015bwiadczenia kandydat\u00f3w o wyra\u017ceniu zgody na kandydowanie oraz o posiadaniu prawa wybieralno\u015bci (biernego prawa wyborczego) do danej rady. Zgoda kandydata na kandydowanie w wyborach powinna zawiera\u0107 dane: imi\u0119 (imiona), nazwisko, wiek oraz numer ewidencyjny PESEL kandydata; zgod\u0119 na kandydowanie kandydat opatruje dat\u0105 i w\u0142asnor\u0119cznym podpisem. W przypadku zg\u0142oszenia kandydatury osoby urodzonej przed dniem 1 sierpnia 1972 r. do pisemnej zgody kandydata na kandydowanie do\u0142\u0105cza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c o\u015bwiadczenie lustracyjne. Do zg\u0142oszenia listy kandydat\u00f3w nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c do\u0142\u0105czy\u0107 dokument potwierdzaj\u0105cy przyj\u0119cie przez w\u0142a\u015bciwy organ wyborczy zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego.<\/p>\n

Komisja wyborcza, przyjmuj\u0105c zg\u0142oszenie, niezw\u0142ocznie bada, czy zg\u0142oszenie jest zgodne z przepisami Kodeksu wyborczego. Je\u017celi stwierdzi, \u017ce zg\u0142oszenie nie uzyska\u0142o wymaganego poparcia wyborc\u00f3w, w\u00f3wczas odmawia jego przyj\u0119cia, wskazuj\u0105c stwierdzone wady i zwraca pe\u0142nomocnikowi zg\u0142oszenie. Je\u017celi usuni\u0119cie wskazanych wad zg\u0142oszenia nie jest mo\u017cliwe w terminie ustalonym dla dokonywania zg\u0142osze\u0144, komisja odmawia rejestracji zg\u0142oszenia i niezw\u0142ocznie zawiadamia o tym pe\u0142nomocnika.<\/p>\n

Powy\u017csze rozstrzygni\u0119cia komisji podlegaj\u0105 kontroli s\u0105dowej w drodze skargi do w\u0142a\u015bciwego s\u0105du okr\u0119gowego wnoszonej w terminie 3 dni od daty dor\u0119czenia uchwa\u0142y komisji. S\u0105d rozpoznaje skarg\u0119, w terminie 3 dni w post\u0119powaniu nieprocesowym w sk\u0142adzie 3 s\u0119dzi\u00f3w. Na postanowienie s\u0105du nie przys\u0142uguje zaskar\u017cenie.<\/p>\n

Je\u017celi komisja wyborcza stwierdzi inne wady zg\u0142oszenia, ani\u017celi zwi\u0105zane z brakiem dostatecznej liczby podpis\u00f3w, w\u00f3wczas wzywa pe\u0142nomocnika do ich usuni\u0119cia w terminie 3 dni. W przypadku nieusuni\u0119cia wskazanych wad w terminie komisja odmawia rejestracji zg\u0142oszenia w ca\u0142o\u015bci lub co do poszczeg\u00f3lnych kandydat\u00f3w. W razie odmowy rejestracji w odniesieniu do niekt\u00f3rych kandydat\u00f3w zg\u0142oszenie rejestruje si\u0119 w zakresie nieobj\u0119tym odmow\u0105, o ile liczba kandydat\u00f3w nieobj\u0119tych odmow\u0105 nie jest ni\u017csza ni\u017c minimalna wymagana liczba kandydat\u00f3w na li\u015bcie.<\/p>\n

Od uchwa\u0142y podj\u0119tej przez komisj\u0119 w tym zakresie, pe\u0142nomocnikowi przys\u0142uguje prawo odwo\u0142ania do komisarza wyborczego w terminie 3 dni od daty jej dor\u0119czenia, kt\u00f3ry rozpatruje odwo\u0142anie w terminie 3 dni i wydaje postanowienie. Na postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia odwo\u0142ania przys\u0142uguje jeszcze prawo wniesienia skargi do Pa\u0144stwowej Komisji Wyborczej.<\/p>\n

Zg\u0142aszanie kandydat\u00f3w na w\u00f3jta, burmistrza i prezydenta miasta<\/strong><\/p>\n

Podobnie jak w przypadku kandydat\u00f3w na radnych, do zg\u0142aszania kandydat\u00f3w na w\u00f3jta, burmistrza i prezydenta miasta uprawnione s\u0105 wy\u0142\u0105cznie komitety wyborcze. Istotne ograniczenie polega jednak na tym, \u017ce prawo zg\u0142oszenia ma wy\u0142\u0105cznie komitet wyborczy, kt\u00f3ry zarejestrowa\u0142 listy kandydat\u00f3w na radnych w co najmniej po\u0142owie okr\u0119g\u00f3w wyborczych w danej gminie. W ka\u017cdym z tych okr\u0119g\u00f3w liczba zarejestrowanych przez ten komitet kandydat\u00f3w na radnych nie mo\u017ce by\u0107 mniejsza ni\u017c liczba radnych wybieranych w tym okr\u0119gu. Taki wym\u00f3g oznacza, \u017ce kandydatem na stanowisko w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta) mo\u017ce by\u0107 wy\u0142\u0105cznie osoba z politycznym zapleczem.<\/p>\n

D\u0142u\u017cszy ni\u017c w przypadku wybor\u00f3w na radnych jest termin na zg\u0142oszenie kandydat\u00f3w na w\u00f3jta – zg\u0142asza si\u0119 ich do gminnej komisji wyborczej najp\u00f3\u017aniej w 30 dniu przed dniem wybor\u00f3w do godziny 24, czyli do 17 pa\u017adziernika.<\/p>\n

Zg\u0142oszenie zawiera imi\u0119 (imiona), nazwisko, wiek, wykszta\u0142cenie i miejsce zamieszkania zg\u0142aszanego kandydata, wraz ze wskazaniem przynale\u017cno\u015bci do partii politycznej, o ile kandydat jest cz\u0142onkiem partii politycznej. Ponadto, wskazuje si\u0119 oznaczenie komitetu dokonuj\u0105cego zg\u0142oszenia oraz imi\u0119 (imiona), nazwisko i adres dzia\u0142aj\u0105cego w jego imieniu pe\u0142nomocnika. Do zg\u0142oszenia nale\u017cy do\u0142\u0105czy\u0107 pisemne o\u015bwiadczenie kandydata o wyra\u017ceniu zgody na kandydowanie oraz o posiadaniu prawa wybieralno\u015bci (biernego prawa wyborczego), a w przypadku kandydata urodzonego przed dniem 1 sierpnia 1972 r. – tak\u017ce o\u015bwiadczenie lustracyjne.<\/p>\n

KAMPANIA WYBORCZA<\/strong><\/p>\n

Samorz\u0105dowa kampania wyborcza rozpoczyna si\u0119 z dniem og\u0142oszenia rozporz\u0105dzenia Prezesa Rady Ministr\u00f3w o zarz\u0105dzeniu wybor\u00f3w, co nast\u0105pi mi\u0119dzy 21 lipca a 21 sierpnia. W praktyce jednak kampania ruszy pe\u0142n\u0105 par\u0105 po przyj\u0119ciu przez organy wyborcze zawiadomie\u0144 o utworzeniu komitet\u00f3w wyborczych, czyli po ich rejestracji. Od tego momentu dopuszczalne b\u0119dzie prowadzenie agitacji wyborczej, kt\u00f3r\u0105 Kodeks wyborczy definiuje jako publiczne nak\u0142anianie lub zach\u0119canie, do g\u0142osowania w okre\u015blony spos\u00f3b lub do g\u0142osowania na kandydata okre\u015blonego komitetu wyborczego.<\/p>\n

Formy agitacji wyborczej \u2013 czego nie wolno?<\/strong><\/p>\n

Prowadzenie agitacji wyborczej jest zabronione m.in. na terenie urz\u0119d\u00f3w administracji rz\u0105dowej i administracji samorz\u0105du terytorialnego oraz s\u0105d\u00f3w, na terenie zak\u0142ad\u00f3w pracy w spos\u00f3b i w formach zak\u0142\u00f3caj\u0105cych ich normalne funkcjonowanie, a tak\u017ce na terenie jednostek wojskowych. Niedopuszczalna jest tak\u017ce agitacja na terenie szk\u00f3\u0142 wobec uczni\u00f3w, przy czym nie jest agitacj\u0105 prowadzenie przez szko\u0142\u0119 zaj\u0119\u0107 z zakresu edukacji obywatelskiej polegaj\u0105cych na upowszechnianiu w\u015br\u00f3d uczni\u00f3w wiedzy o prawach i obowi\u0105zkach obywateli, znaczeniu wybor\u00f3w w funkcjonowaniu demokratycznego pa\u0144stwa prawa oraz zasadach organizacji wybor\u00f3w.<\/p>\n

W ramach kampanii wyborczej nie mo\u017cna organizowa\u0107 loterii fantowych i innych gier, w kt\u00f3rych wygranymi s\u0105 nagrody pieni\u0119\u017cne lub przedmioty o warto\u015bci wy\u017cszej ni\u017c warto\u015b\u0107 przedmiot\u00f3w zwyczajowo u\u017cywanych w celach reklamowych lub promocyjnych. Niedozwolone jest tak\u017ce oferowanie alkoholu bezp\u0142atnie lub po zani\u017conych celach, np. w trakcie imprez promuj\u0105cych danego kandydata.<\/p>\n

Plakaty i inne materia\u0142y wyborcze powinny by\u0107 wyra\u017anie oznaczone nazw\u0105 komitetu wyborczego, od kt\u00f3rego pochodz\u0105. Na \u015bcianach budynk\u00f3w, przystankach komunikacji publicznej, tablicach i s\u0142upach og\u0142oszeniowych, ogrodzeniach, latarniach, urz\u0105dzeniach energetycznych, telekomunikacyjnych i innych mo\u017cna umieszcza\u0107 plakaty i has\u0142a wyborcze wy\u0142\u0105cznie po uzyskaniu zgody w\u0142a\u015bciciela lub zarz\u0105dcy nieruchomo\u015bci, obiektu albo urz\u0105dzenia. Wa\u017cne, by zamieszczone materia\u0142y by\u0142y \u0142atwe do usuni\u0119cia po wyborach, bez powodowania szk\u00f3d. W ci\u0105gu trzydziestu dni po wyborach pe\u0142nomocnicy wyborczy komitet\u00f3w powinni usun\u0105\u0107 wszelkie plakaty i has\u0142a wyborcze ustawione w celu prowadzenia agitacji wyborczej.<\/p>\n

Telewizyjna i radiowa kampania wyborcza<\/strong><\/p>\n

Komitetom wyborczym, kt\u00f3rych listy kandydat\u00f3w zosta\u0142y zarejestrowane, przys\u0142uguje, w okresie od 15 dnia przed dniem wybor\u00f3w do dnia zako\u0144czenia kampanii wyborczej, prawo do nieodp\u0142atnego rozpowszechniania audycji wyborczych przez regionalne oddzia\u0142y TVP S.A. i Polskiego Radia. \u0141\u0105czny czas nieodp\u0142atnego rozpowszechniania audycji wyborczych w wyborach do rad wynosi w ka\u017cdym programie regionalnym Telewizji Polskiej 15 godzin i w ka\u017cdym programie regionalnym Polskiego Radia 20 godzin. Z kolei wyborach na w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta) \u0142\u0105czny czas nieodp\u0142atnego rozpowszechniania audycji wyborczych wynosi w telewizji publicznej 2 godziny i w radiu 4 godziny.<\/p>\n

Podzia\u0142u czasu antenowego pomi\u0119dzy uprawnione komitety wyborcze jest dokonywany proporcjonalnie do liczby zarejestrowanych list kandydat\u00f3w w okr\u0119gach, na obszarze emitowania audycji wyborczych. Podzia\u0142u czasu antenowego dokonuj\u0105 dyrektorzy oddzia\u0142\u00f3w Telewizji Polskiej i prezesi zarz\u0105d\u00f3w sp\u00f3\u0142ek Polskiego Radia na podstawie wniosk\u00f3w komitet\u00f3w wyborczych. Na ustalenia dotycz\u0105ce podzia\u0142u czasu antenowego komitetom wyborczym przys\u0142uguje skarga do komisarza wyborczego w\u0142a\u015bciwego ze wzgl\u0119du na siedzib\u0119 oddzia\u0142u Telewizji Polskiej lub Polskiego Radia.<\/p>\n

Niekt\u00f3re komitety wyborcze (w praktyce g\u0142\u00f3wnie partyjne) mog\u0105 korzysta\u0107 r\u00f3wnie\u017c z bezp\u0142atnego czasu antenowego w programach og\u00f3lnokrajowych Telewizji Polskiej i Polskiego Radia. Prawo to przys\u0142uguje komitetom wyborczym, kt\u00f3re zarejestrowa\u0142y listy kandydat\u00f3w w ponad po\u0142owie okr\u0119g\u00f3w w wyborach do wszystkich sejmik\u00f3w wojew\u00f3dztw.<\/p>\n

Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce niezale\u017cnie od czasu przyznanego na nieodp\u0142atne rozpowszechnianie audycji wyborczych ka\u017cdy komitet wyborczy mo\u017ce, w okresie od 15 dnia przed dniem wybor\u00f3w do dnia zako\u0144czenia kampanii wyborczej, wykupi\u0107 odp\u0142atny czas antenowy w programach publicznych i niepublicznych nadawc\u00f3w radiowych i telewizyjnych. Wysoko\u015b\u0107 op\u0142at pobieranych za rozpowszechnianie audycji wyborczych nie mo\u017ce przekracza\u0107 stawek pobieranych za reklamy i musi by\u0107 ustalana wed\u0142ug cennika obowi\u0105zuj\u0105cego w dniu zarz\u0105dzenia wybor\u00f3w.<\/p>\n

Procesy w \u201etrybie wyborczym\u201d<\/strong><\/p>\n

Ka\u017cdej kampanii wyborczej towarzysz\u0105 gor\u0105ce spory polityczne, kt\u00f3re cz\u0119sto znajduj\u0105 sw\u00f3j fina\u0142 w s\u0105dzie. Przepisy prawa wyborczego przewiduj\u0105 w zwi\u0105zku z tym szczeg\u00f3lny tryb s\u0105dowego dochodzenia roszcze\u0144 zwi\u0105zanych z nieprawdziwymi informacjami pojawiaj\u0105cymi si\u0119 w toku kampanii wyborczej, gdy materia\u0142y wyborcze, a w szczeg\u00f3lno\u015bci plakaty, ulotki, has\u0142a i wypowiedzi lub inne formy prowadzonej w okresie kampanii wyborczej agitacji zawieraj\u0105 informacje nieprawdziwe, kandydat na radnego lub pe\u0142nomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnie\u015b\u0107 do s\u0105du okr\u0119gowego wniosek o wydanie orzeczenia:<\/p>\n

1) zakazu rozpowszechniania takich informacji
\n2) przepadku materia\u0142\u00f3w wyborczych zawieraj\u0105cych takie informacje
\n3) nakazania sprostowania takich informacji
\n4) nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszaj\u0105ce dobra osobiste
\n5) nakazania przeproszenia osoby, kt\u00f3rej dobra osobiste zosta\u0142y naruszone
\n6) nakazania uczestnikowi post\u0119powania wp\u0142acenia kwoty do 10 000 z\u0142otych na rzecz instytucji charytatywnej<\/p>\n

S\u0105d okr\u0119gowy rozpoznaje wniosek w ci\u0105gu 24 godzin. S\u0105d mo\u017ce rozpozna\u0107 spraw\u0119 w przypadku usprawiedliwionej nieobecno\u015bci wnioskodawcy lub uczestnika post\u0119powania, pod warunkiem \u017ce o terminie rozprawy zostali oni prawid\u0142owo powiadomieni. Na postanowienie s\u0105du okr\u0119gowego, w terminie 24 godzin od jego wydania, s\u0142u\u017cy za\u017calenie do s\u0105du apelacyjnego. S\u0105d apelacyjny, w sk\u0142adzie trzech s\u0119dzi\u00f3w, rozpoznaje za\u017calenie r\u00f3wnie\u017c z zachowaniem 24-godzinnego terminu.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lne zasady dotycz\u0105 r\u00f3wnie\u017c wykonania wyroku. Publikacja sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin nast\u0119puje najp\u00f3\u017aniej w ci\u0105gu 48 godzin, na koszt zobowi\u0105zanego. W orzeczeniu s\u0105d wskazuje medium, w rozumieniu prawa prasowego, w kt\u00f3rej ma nast\u0105pi\u0107 publikacja, oraz termin publikacji. W razie odmowy lub niezamieszczenia sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin przez zobowi\u0105zanego w spos\u00f3b okre\u015blony w postanowieniu s\u0105du, s\u0105d na wniosek zainteresowanego zarz\u0105dza opublikowanie sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin na koszt zobowi\u0105zanego.<\/p>\n

Trzeba jeszcze pami\u0119ta\u0107, \u017ce wykonanie uprawnie\u0144 wynikaj\u0105cych z niniejszej ustawy nie ogranicza mo\u017cliwo\u015bci dochodzenia przez osoby pokrzywdzone lub poszkodowane uprawnie\u0144 na podstawie przepis\u00f3w innych ustaw, a w szczeg\u00f3lno\u015bci Kodeksu karnego, Kodeksu cywilnego i Prawa prasowego, wobec os\u00f3b, kt\u00f3rych dzia\u0142anie lub zaniechania w toku kampanii wyborczej naruszy\u0142o cudze dobra osobiste lub maj\u0105tkowe. Innymi s\u0142owy, skorzystanie z trybu wyborczego nie pozbawia osoby pokrzywdzonej publikacjami innych \u015brodk\u00f3w prawnych ochrony dobrego imienia, w szczeg\u00f3lno\u015bci pow\u00f3dztwa o ochron\u0119 d\u00f3br osobistych czy oskar\u017cenia o znies\u0142awienie w trybie karnoprawnym.<\/p>\n

Cisza wyborcza<\/strong><\/p>\n

Od zako\u0144czenia kampanii wyborczej (pi\u0105tek, 14 listopada, godz. 24.00) do momentu zamkni\u0119cia wszystkich lokali wyborczych (niedziela, 16 listopada, godz. 21.00) obowi\u0105zuje tzw. cisza wyborcza. W okresie jej obowi\u0105zywania zabronione jest:
\n\u2022 zwo\u0142ywanie zgromadze\u0144, organizowanie pochod\u00f3w i manifestacji, wyg\u0142aszanie przem\u00f3wie\u0144, rozdawanie ulotek, jak te\u017c prowadzenie w inny spos\u00f3b agitacji na rzecz kandydat\u00f3w i list kandydat\u00f3w
\n\u2022 podawanie do publicznej wiadomo\u015bci wynik\u00f3w przedwyborczych bada\u0144 (sonda\u017cy) opinii publicznej dotycz\u0105cych przewidywanych zachowa\u0144 wyborczych i wynik\u00f3w wybor\u00f3w oraz wynik\u00f3w sonda\u017cy wyborczych przeprowadzanych w dniu g\u0142osowania<\/p>\n

Naruszenie tych zakaz\u00f3w mo\u017ce skutkowa\u0107 na\u0142o\u017ceniem grzywny w wysoko\u015bci si\u0119gaj\u0105cej nawet 1 miliona z\u0142otych.
\n
\nFINANSOWANIE I ROZLICZENIE KAMPANII WYBORCZEJ<\/strong><\/p>\n

Sk\u0105d wzi\u0105\u0107 pieni\u0105dze na kampani\u0119?<\/p>\n

Komitet wyborczy mo\u017ce pozyskiwa\u0107 i wydatkowa\u0107 \u015brodki jedynie na cele zwi\u0105zane z wyborami. Zabronione jest pozyskiwanie \u015brodk\u00f3w przed dniem wydania postanowienia o przyj\u0119ciu zawiadomienia o utworzeniu komitetu oraz po dniu wybor\u00f3w. Zabronione jest r\u00f3wnie\u017c wydatkowanie \u015brodk\u00f3w przez komitet przed dniem wydania postanowienia o przyj\u0119ciu zawiadomienia o utworzeniu komitetu oraz po dniu z\u0142o\u017cenia sprawozdania finansowego (o sprawozdaniu finansowym zob. ni\u017cej).<\/p>\n

\u015arodki finansowe komitetu wyborczego organizacji i komitetu wyborczego wyborc\u00f3w mog\u0105 pochodzi\u0107 wy\u0142\u0105cznie z wp\u0142at obywateli polskich maj\u0105cych miejsce sta\u0142ego zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej oraz kredyt\u00f3w bankowych zaci\u0105ganych na cele zwi\u0105zane z wyborami. \u0141\u0105czna suma wp\u0142at od osoby fizycznej na rzecz komitetu wyborczego nie mo\u017ce przekracza\u0107 15-krotno\u015bci minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119, kt\u00f3re wynosi obecnie 1680 z\u0142otych. Wp\u0142at mo\u017cna dokonywa\u0107 jedynie czekiem rozrachunkowym, przelewem lub kart\u0105 p\u0142atnicz\u0105 na rachunek bankowy komitetu. Taki rachunek jest otwierany przez bank na podstawie za\u015bwiadczenia wystawionego przez komisarza wyborczego o utworzeniu komitetu. Za\u015bwiadczenie o rejestracji komitetu wyborczego umo\u017cliwia tak\u017ce uzyskanie numer\u00f3w NIP i REGON, dzi\u0119ki kt\u00f3rym komitet wyborczy mo\u017ce otrzymywa\u0107 faktury za nabywane na potrzeby kampanii wyborczej us\u0142ugi czy towary.<\/p>\n

W przypadku, gdy \u0142\u0105czna suma wp\u0142at od osoby fizycznej na rzecz komitetu wyborczego przekroczy 15-krotno\u015b\u0107 minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119, w\u00f3wczas nadwy\u017cka sumy ponad dopuszczalny limit podlega przepadkowi na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa. Co niezwykle istotne, zabronione jest przeprowadzanie przez komitet wyborczy zbi\u00f3rek publicznych.<\/p>\n

Komitet jest zobowi\u0105zany do prowadzenia rejestru zaci\u0105gni\u0119tych kredyt\u00f3w oraz wp\u0142at o warto\u015bci przekraczaj\u0105cej \u0142\u0105cznie od jednej osoby kwot\u0119 r\u00f3wn\u0105 minimalnemu wynagrodzeniu za prac\u0119. Rejestry te nale\u017cy umie\u015bci\u0107 na stronie internetowej komitetu wyborczego. Obowi\u0105zek publikacji rejestr\u00f3w nie dotyczy tylko komitet\u00f3w, kt\u00f3re zg\u0142aszaj\u0105 kandydat\u00f3w wy\u0142\u0105cznie do rad gminy lub rady powiatu.<\/p>\n

Limity wydatk\u00f3w na kampani\u0119 wyborcz\u0105<\/strong><\/p>\n

W wyborach do rad gmin, powiat\u00f3w i sejmik\u00f3w wojew\u00f3dztw, limit wydatk\u00f3w ustala si\u0119 mno\u017c\u0105c ustawowo okre\u015blon\u0105 kwot\u0119 przypadaj\u0105c\u0105 na jeden mandat radnego przez liczb\u0119 mandat\u00f3w przypadaj\u0105cych na okr\u0119g lub okr\u0119gi, w kt\u00f3rych komitet wyborczy zarejestrowa\u0142 kandydat\u00f3w.<\/p>\n

Kwoty przypadaj\u0105ce na jeden mandat s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane i wynosz\u0105:<\/p>\n

\u2022 w wyborach do rady gminy w gminach licz\u0105cych do 40 000 mieszka\u0144c\u00f3w – 1000 z\u0142otych
\n\u2022 w wyborach do rady gminy w gminach licz\u0105cych powy\u017cej 40 000 mieszka\u0144c\u00f3w oraz w wyborach do rad dzielnic miasta sto\u0142ecznego Warszawy \u2013 1 200 z\u0142otych
\n\u2022 w wyborach do rady powiatu \u2013 2 400 z\u0142otych
\n\u2022 w wyborach do rady miasta w miastach na prawach powiatu \u2013 3 600 z\u0142otych
\n\u2022 w wyborach do sejmiku wojew\u00f3dztwa \u2013 6 000 z\u0142otych<\/p>\n

PRZYK\u0141AD 1. Komitet wyborczy X zarejestrowa\u0142 swoich kandydat\u00f3w w wyborach do rady powiatu w dw\u00f3ch okr\u0119gach wyborczych. W jednym z okr\u0119g\u00f3w wybiera si\u0119 6, a w drugim 4 radnych. Z uwagi na to, \u017ce kwota przypadaj\u0105c\u0105 na jeden mandat radnego wynosi 2 400 z\u0142, a na oba okr\u0119gi przypada \u0142\u0105cznie 10 mandat\u00f3w, komitet wyborczy X mo\u017ce wyda\u0107 maksymalnie 24 000 z\u0142 (10 x 2 400 z\u0142).<\/em><\/p>\n

Powy\u017cszy mechanizm jest wa\u017cny z punktu widzenia taktyki wyborczej komitetu. Dla wielu komitet\u00f3w ustawowe limity wydatk\u00f3w s\u0105 zbyt niskie, aby prowadzi\u0107 skuteczn\u0105 kampani\u0119. W zwi\u0105zku z tym, warto w danych wyborach obsadzi\u0107 swoimi kandydatami jak najwi\u0119cej okr\u0119g\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c tam, gdzie nie mamy wielkich szans na mandat. Wtedy bowiem ro\u015bnie nam og\u00f3lny limit wydatk\u00f3w na kampani\u0119.<\/p>\n

W wyborach bezpo\u015brednich na w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta) r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zuje limit wydatk\u00f3w, obliczany jednak na szczeg\u00f3lnych zasadach. Ot\u00f3\u017c, limit wydatk\u00f3w zwi\u0105zanych z prowadzeniem kampanii wyborczej kandydata na w\u00f3jta w gminach do 500 000 mieszka\u0144c\u00f3w ustala si\u0119 mno\u017c\u0105c liczb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w danej gminy przez kwot\u0119 60 groszy, a w gminach powy\u017cej 500 000 mieszka\u0144c\u00f3w mno\u017c\u0105c pierwsze 500 000 mieszka\u0144c\u00f3w przez kwot\u0119 60 groszy, a nadwy\u017ck\u0119 ponad 500 000 mieszka\u0144c\u00f3w przez kwot\u0119 30 groszy.<\/p>\n

PRZYK\u0141AD 2. Gmina X liczy sobie 600 000 mieszka\u0144c\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym, komitet wyborczy kandydata Y na kampani\u0119 wyborcz\u0105 mo\u017ce wyda\u0107 maksymalnie sum\u0119 sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z dw\u00f3ch kwot:
\n– 500 000 x 60 groszy = 300 000 z\u0142
\n– 100 000 x 30 groszy = 30 000 z\u0142
\n<\/em><\/p>\n

Sprawozdawczo\u015b\u0107 finansowa komitet\u00f3w wyborczych<\/strong><\/p>\n

Podstawowym obowi\u0105zkiem pe\u0142nomocnika finansowego ju\u017c po zako\u0144czeniu kampanii wyborczej jest z\u0142o\u017cenie sprawozdania finansowego. Sk\u0142ada si\u0119 je w terminie 3 miesi\u0119cy od dnia wybor\u00f3w organowi, kt\u00f3remu komitet z\u0142o\u017cy\u0142 zawiadomienie o utworzeniu komitetu (komisarz wyborczy albo PKW).<\/p>\n

Sprawozdanie finansowe komitetu wyborczego zawiera dane o przychodach, wydatkach i zobowi\u0105zaniach finansowych komitetu. Powinno tak\u017ce zawiera\u0107 informacje o uzyskanych kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania oraz imienny wykaz wp\u0142at od os\u00f3b fizycznych. Wz\u00f3r sprawozdania znajduje si\u0119 w rozporz\u0105dzeniu wydanym przez Ministra Finans\u00f3w.<\/p>\n

Ponadto pe\u0142nomocnik finansowy komitetu wyborczego winien pami\u0119ta\u0107, \u017ce jest obowi\u0105zany przechowywa\u0107 dokumenty zwi\u0105zane z finansowaniem kampanii wyborczej przez okres co najmniej 12 miesi\u0119cy od dnia wybor\u00f3w.<\/p>\n

PKW albo komisarz wyborczy maj\u0105 na rozpatrzenie sprawozdania p\u00f3\u0142 roku. Na podstawie jego analizy mog\u0105 podj\u0105\u0107 nast\u0119puj\u0105ce rozstrzygni\u0119cia:<\/p>\n

\u2022 przyj\u0105\u0107 sprawozdanie bez zastrze\u017ce\u0144
\n\u2022 przyj\u0105\u0107 sprawozdanie, wskazuj\u0105c na jego uchybienia
\n\u2022 odrzuci\u0107 sprawozdanie w przypadku stwierdzenia pozyskania lub wydatkowania \u015brodk\u00f3w komitetu wyborczego z naruszeniem przepis\u00f3w, przekroczenia limitu wydatk\u00f3w, naruszenia zakaz\u00f3w przewidzianych ustaw\u0105 (np. zakazu zbi\u00f3rek publicznych), naruszenia innych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych finansowania kampanii (np. przekroczenia limitu wp\u0142at os\u00f3b fizycznych)<\/p>\n

W razie zaistnienia w\u0105tpliwo\u015bci co do prawid\u0142owo\u015bci sprawozdania finansowego organ, kt\u00f3remu przed\u0142o\u017cono sprawozdanie, wzywa komitet wyborczy do usuni\u0119cia wad sprawozdania lub udzielenia wyja\u015bnie\u0144 w okre\u015blonym terminie. Ponadto organ, kt\u00f3remu przed\u0142o\u017cono sprawozdanie finansowe, badaj\u0105c sprawozdanie, mo\u017ce zleca\u0107 sporz\u0105dzenie przez bieg\u0142ego rewidenta ekspertyz lub opinii i raport\u00f3w.<\/p>\n

W przypadku odrzucenia sprawozdania finansowego komitetu wyborczego przez komisarza wyborczego pe\u0142nomocnik finansowy ma prawo, w terminie 14 dni od dnia dor\u0119czenia postanowienia o odrzuceniu sprawozdania, wnie\u015b\u0107 do s\u0105du okr\u0119gowego odwo\u0142anie od postanowienia. Rozpoznanie odwo\u0142ania przez s\u0105d okr\u0119gowy nast\u0119puje w post\u0119powaniu nieprocesowym w terminie miesi\u0105ca od dnia dor\u0119czenia odwo\u0142ania. Od orzeczenia s\u0105du okr\u0119gowego nie przys\u0142uguje \u015brodek prawny.<\/p>\n

CZY MO\u017bNA OPROTESTOWA\u0106 WYBORY?<\/strong><\/p>\n

Ju\u017c po wyborach ka\u017cdy, kto dostrze\u017ce jakiekolwiek nieprawid\u0142owo\u015bci w czasie g\u0142osowania, ma prawo do sk\u0142adania protest\u00f3w wyborczych. Efektem protest\u00f3w mo\u017ce by\u0107 nawet uniewa\u017cnienie wybor\u00f3w. Wszystko zale\u017cy od skali narusze\u0144 prawa wyborczego oraz zasadno\u015bci zarzut\u00f3w formu\u0142owanych przez wyborc\u00f3w.<\/p>\n

Protest mo\u017ce by\u0107 wniesiony w ci\u0105gu 14 dni od dnia wybor\u00f3w i obejmowa\u0107 zarzuty:<\/p>\n

1) dopuszczenia si\u0119 przest\u0119pstwa zwi\u0105zanego z wyborami, np. pos\u0142u\u017cenie si\u0119 przemoc\u0105, gro\u017ab\u0105 lub podst\u0119pem, zw\u0142aszcza w celu przeszkodzenia swobodnego oddania g\u0142osu
\n2) naruszenia przepis\u00f3w Kodeksu wyborczego dotycz\u0105cych g\u0142osowania, ustalenia wynik\u00f3w g\u0142osowania lub wynik\u00f3w wybor\u00f3w \u2013 mo\u017ce to obejmowa\u0107 np. zarzuty naruszenia ciszy wyborczej<\/p>\n

Protest wnosi si\u0119 na pi\u015bmie s\u0105du okr\u0119gowego. Wnosz\u0105cy protest powinien sformu\u0142owa\u0107 w nim zarzuty oraz przedstawi\u0107 lub wskaza\u0107 dowody, na kt\u00f3rych opiera swoje zarzuty. Protest powinien wi\u0119c wskazywa\u0107 nie tylko zarzucany czyn, ale tak\u017ce opisywa\u0107 okoliczno\u015bci powstania nieprawid\u0142owo\u015bci w g\u0142osowaniu, najlepiej udokumentowane (np. fotografie, nagrania video, dokumenty).<\/p>\n

S\u0105d okr\u0119gowy rozpoznaje protesty w ci\u0105gu 30 dni po up\u0142ywie terminu do wnoszenia protest\u00f3w, czyli do 1,5 miesi\u0105ca od dnia wybor\u00f3w. S\u0105d okr\u0119gowy rozpoznaj\u0105c protesty rozstrzyga jednocze\u015bnie o wa\u017cno\u015bci wybor\u00f3w. O niewa\u017cno\u015bci wybor\u00f3w lub o niewa\u017cno\u015bci wyboru radnego orzeka, je\u017celi okoliczno\u015bci stanowi\u0105ce podstaw\u0119 protestu mia\u0142y wp\u0142yw na wyniki wybor\u00f3w. Oznacza to, \u017ce nawet w przypadku uznania protestu wyborczego, nie jest jeszcze przes\u0105dzone stwierdzenie niewa\u017cno\u015bci ca\u0142ych wybor\u00f3w czy niewa\u017cno\u015bci wyboru konkretnego radnego. Pewien zakres b\u0142\u0119d\u00f3w i niedoci\u0105gni\u0119\u0107 jest w pewnym sensie wkalkulowany w proces wyborczy i nie wp\u0142ywa na wa\u017cno\u015b\u0107 wybor\u00f3w. Dopiero kiedy skala stwierdzonych nieprawid\u0142owo\u015bci przekroczy swoist\u0105 mas\u0119 krytyczn\u0105, staje si\u0119 konieczne stwierdzenie niewa\u017cno\u015bci ca\u0142ych wybor\u00f3w czy niewa\u017cno\u015bci wyboru konkretnego radnego. O takiej sytuacji mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 wtedy, gdyby nieprawid\u0142owo\u015bci te zawa\u017cy\u0142y na zwyci\u0119stwie jednego z kandydat\u00f3w i pora\u017cce pozosta\u0142ych.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Fundacja im. Stefana Batorego www.maszglos.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tegoroczne wybory samorz\u0105dowe odb\u0119d\u0105 16 listopada. Druga tura wybor\u00f3w na w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w i prezydent\u00f3w miast zostanie przeprowadzona dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej \u2013 30 listopada. Ju\u017c teraz ewentualni kandydaci powinni pozna\u0107 swoje prawa i obowi\u0105zki zwi\u0105zane ze startem w wyborach. <\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":39464,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5,6251,6250],"tags":[17319,17457,17200,18465],"class_list":["post-113027","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biezace-wydarzenia","category-polityka-i-wydarzenia","category-tematyka","tag-kampania","tag-polityka","tag-wybory","tag-wybory-2014","main_tag-wybory"],"acf":[],"yoast_head":"\nRusza kampania wyborcza: poradnik kandydata - mojabochnia.pl - portal informacyjny<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rusza kampania wyborcza: poradnik kandydata - mojabochnia.pl - portal informacyjny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tegoroczne wybory samorz\u0105dowe odb\u0119d\u0105 16 listopada. Druga tura wybor\u00f3w na w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w i prezydent\u00f3w miast zostanie przeprowadzona dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej \u2013 30 listopada. Ju\u017c teraz ewentualni kandydaci powinni pozna\u0107 swoje prawa i obowi\u0105zki zwi\u0105zane ze startem w wyborach.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"mojabochnia.pl - portal informacyjny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mojabochnia\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-08-27T09:56:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2014-09-16T18:27:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/1121_wyb7.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"451\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"redakcja\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"redakcja\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"29 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027\"},\"author\":{\"name\":\"redakcja\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/person\/7e2f20ead9902216a3384f13606c0ab7\"},\"headline\":\"Rusza kampania wyborcza: poradnik kandydata\",\"datePublished\":\"2014-08-27T09:56:30+00:00\",\"dateModified\":\"2014-09-16T18:27:26+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027\"},\"wordCount\":5737,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/1121_wyb7.jpg\",\"keywords\":[\"kampania\",\"polityka\",\"wybory\",\"wybory-2014\"],\"articleSection\":[\"2_ostatnie\",\"polityka i wydarzenia\",\"tematyka\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027\",\"url\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027\",\"name\":\"Rusza kampania wyborcza: poradnik kandydata - mojabochnia.pl - portal informacyjny\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/1121_wyb7.jpg\",\"datePublished\":\"2014-08-27T09:56:30+00:00\",\"dateModified\":\"2014-09-16T18:27:26+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/1121_wyb7.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/1121_wyb7.jpg\",\"width\":800,\"height\":451,\"caption\":\"Weronika Kucharska\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rusza kampania wyborcza: poradnik kandydata\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/\",\"name\":\"mojabochnia.pl - portal informacyjny\",\"description\":\"mojaBochnia to portal informacyjny o Bochni. Codziennie o Bochni piszemy i pokazujemy najwa\u017cniejsze wydarzenia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#organization\",\"name\":\"mojabochnia.pl - portal informacyjny\",\"url\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/logo-mb-opt.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/logo-mb-opt.png\",\"width\":250,\"height\":48,\"caption\":\"mojabochnia.pl - portal informacyjny\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/mojabochnia\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/person\/7e2f20ead9902216a3384f13606c0ab7\",\"name\":\"redakcja\",\"sameAs\":[\"http:\/\/\"],\"url\":\"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?author=13\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rusza kampania wyborcza: poradnik kandydata - mojabochnia.pl - portal informacyjny","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Rusza kampania wyborcza: poradnik kandydata - mojabochnia.pl - portal informacyjny","og_description":"Tegoroczne wybory samorz\u0105dowe odb\u0119d\u0105 16 listopada. Druga tura wybor\u00f3w na w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w i prezydent\u00f3w miast zostanie przeprowadzona dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej \u2013 30 listopada. Ju\u017c teraz ewentualni kandydaci powinni pozna\u0107 swoje prawa i obowi\u0105zki zwi\u0105zane ze startem w wyborach.","og_url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027","og_site_name":"mojabochnia.pl - portal informacyjny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mojabochnia","article_published_time":"2014-08-27T09:56:30+00:00","article_modified_time":"2014-09-16T18:27:26+00:00","og_image":[{"width":800,"height":451,"url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/1121_wyb7.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"redakcja","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"redakcja","Est. reading time":"29 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027"},"author":{"name":"redakcja","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/person\/7e2f20ead9902216a3384f13606c0ab7"},"headline":"Rusza kampania wyborcza: poradnik kandydata","datePublished":"2014-08-27T09:56:30+00:00","dateModified":"2014-09-16T18:27:26+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027"},"wordCount":5737,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/1121_wyb7.jpg","keywords":["kampania","polityka","wybory","wybory-2014"],"articleSection":["2_ostatnie","polityka i wydarzenia","tematyka"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027","url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027","name":"Rusza kampania wyborcza: poradnik kandydata - mojabochnia.pl - portal informacyjny","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/1121_wyb7.jpg","datePublished":"2014-08-27T09:56:30+00:00","dateModified":"2014-09-16T18:27:26+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#primaryimage","url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/1121_wyb7.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/11\/1121_wyb7.jpg","width":800,"height":451,"caption":"Weronika Kucharska"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?p=113027#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rusza kampania wyborcza: poradnik kandydata"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#website","url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/","name":"mojabochnia.pl - portal informacyjny","description":"mojaBochnia to portal informacyjny o Bochni. Codziennie o Bochni piszemy i pokazujemy najwa\u017cniejsze wydarzenia","publisher":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#organization","name":"mojabochnia.pl - portal informacyjny","url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/logo-mb-opt.png","contentUrl":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/logo-mb-opt.png","width":250,"height":48,"caption":"mojabochnia.pl - portal informacyjny"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mojabochnia"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/#\/schema\/person\/7e2f20ead9902216a3384f13606c0ab7","name":"redakcja","sameAs":["http:\/\/"],"url":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/?author=13"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113027","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=113027"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113027\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":114084,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113027\/revisions\/114084"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39464"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=113027"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=113027"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mojabochnia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=113027"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}